Sri Datta Prarthana Taravali – श्री दत्त प्रार्थना तारावली

॥ श्री दत्त प्रार्थना तारावली ॥ दत्तात्रेय महामाय वेदगेय हतामय । अनसूयात्रितनय ममापायं निवारय ॥ १ ॥ नमो नमस्ते जगदेकनाथ नमो नमस्ते सुपवित्रगाथ । नमो नमस्ते जगतामधीश नमो नमस्तेऽस्तु परावरेश ॥ २ ॥ त्वत्तोऽखिलं जातमिदं हि विश्वं त्वमेव सर्वं परिपासि विश्वम् । त्वं शक्तितो धारयसीह विश्वं त्वमेव भो संहरसीश विश्वम् ॥ ३ ॥ त्वं जीवरूपेण हि सर्व विश्वं प्रविश्य सञ्चेष्टयसे न विश्वम् । स्वतन्त्रमत्राखिललोकबन्धो कारुण्यसिन्धो परबोधसिन्धो ॥ ४ ॥ यो ब्रह्मरूपेण सृजत्यशेषं यो विष्णुरूपेण च पात्यशेषम् । यो रुद्ररूपेण च हन्त्यशेषं दुर्गादिरूपैः शमयत्यशेषम् ॥ ५ ॥ यो देवतारूपधरोऽत्ति भागं यो वेदरूपोऽपि बिभर्ति यागम् । योऽधीशरूपेण ददाति भोगं यो मौनिरूपेण तनोति योगम् ॥ ६ ॥ गायन्ति यं नित्यमशेषवेदाः यजन्ति नित्यं मुनयोऽस्तभेदाः । ब्रह्मादिदेवा अपि यं नमन्ति सर्वेऽपि ते लब्धहिता भवन्ति ॥ ७ ॥ यो धर्मसेतून् सुदृढान् बिभर्ति नैकावतारान् समये बिभर्ति । हत्वा खलान् योऽपि सतो बिभर्ति यो भक्तकार्यं स्वयमातनोति ॥ ८ ॥ स त्वं नूनं देवदेवर्षिगेयो दत्तात्रेयो भावगम्योऽस्यमेयः । ध्येयः सर्वैर्योगिभिः सर्वमान्यः कोऽन्यस्त्राता तारकोऽधीश धन्यः ॥ ९ ॥ सजलजलदनीलो योऽनसूयात्रिबालो विनिहतनिजकालो योऽमलो दिव्यलीलः । अमलविपुलकीर्तिः सच्चिदानन्दमूर्ति- -र्हृतनिजभजकार्तिः पात्वसौ दिव्यमूर्तिः ॥ १० ॥ भक्तानां वरदः सतां च परदः पापात्मनां दण्डद- -स्त्रस्तानामभयप्रदः कृतधियां सन्न्यासिनां मोक्षदः । रुग्णानामगदः पराकृतमदः स्वर्गार्थिनां स्वर्गदः स्वच्छन्दश्च वदोवदः परमुदो दद्यात् स नो बन्धदः ॥ ११ ॥ निजकृपार्द्रकटाक्षनिरीक्षणा- -द्धरति यो निजदुःखमपि क्षणात् । स वरदो वरदोषहरो हरो जयति यो यतियोगिगतिः परा ॥ १२ ॥ अज्ञः प्राज्ञो भवति भवति न्यस्तधीश्चेत् क्षणेन प्राज्ञोऽप्यज्ञो भवति भवति व्यस्तधीश्चेत् क्षणेन । मर्त्योऽमर्त्यो भवति भवतः सत्कृपावीक्षणेन धन्यो मान्यस्त्रिजगति समः शम्भुना त्रीक्षणेन ॥ १३ ॥ ॥ ईश-शक्ति महिमा ॥ त्वत्तो भीतो देव वातोऽत्र वाति त्वत्तो भीतो भास्करोऽत्राप्युदेति । त्वत्तो भीतो वर्षतीन्द्रोदवाह- -स्त्वत्तो भीतोऽग्निस्तथा हव्यवाहः ॥ १४ ॥ भीतस्त्वत्तो धावतीशान्तकोऽत्र भीतस्त्वत्तोऽन्येऽपि तिष्ठन्ति कोऽत्र । मर्त्योऽमर्त्योऽन्येऽपि वा शासनं ते पाताले वाऽन्यत्र वाऽतिक्रमन्ते ॥ १५ ॥ अग्निरेकं तृणं दग्धुं न शशाक त्वयार्पितम् । वातोऽपि तृणमादातुं न शशाक त्वयार्पितम् ॥ १६ ॥ विना तवाज्ञां न च वृक्षपर्णं चलत्यहो कोऽपि निमेषमेकम् । कर्तुं समर्थो भुवने किमर्थं करोत्यहन्तां मनुजोऽवशस्ताम् ॥ १७ ॥ पाषाणे कृष्णवर्णे कथमपि परितश्छिद्रहीने न जाने मण्डूकं जीवयस्यप्रतिहतमहिमाचिन्त्यसच्छक्तिजाने । काष्ठाश्माद्युत्थवृक्षांस्त्र्युदरकुहरगान् जारवीतांश्च गर्भा- -न्नूनं विश्वम्भरेशावसि कृतपयसा दन्तहीनांस्त तथाऽर्भान् ॥ १८ ॥ करोति सर्वस्य भवानपेक्षा कथं भवत्तोऽस्य भवेदुपेक्षा । अथापि मूढः प्रकरोति तुच्छां सेवां तवोज्झित्य च जीवितेच्छाम् ॥ १९ ॥ द्वेष्यः प्रियो वा न च तेऽस्ति कश्चित् त्वं वर्तसे सर्वसमोऽथ दुश्चित् । त्वामन्यथा भावयति स्वदोषा- -न्निर्दोषतायां तव वेदघोषः ॥ २० ॥ गृह्णासि नो कस्यचिदीश पुण्यं गृह्णासि नो कस्यचिदप्यपुण्यम् । क्रियाफलं माऽस्य च कर्तृभावं सृजस्यविद्वेत्ति न च स्वभावम् ॥ २१ ॥ मातुः शिशोर्दुर्गुणनाशनाय न ताडने निर्दयता न दोषः । तथा नियन्तुर्गुणदोषयोस्ते न दुष्टहत्याऽदयता न दोषः ॥ २२ ॥ दुर्गादिरूपैर्महिषासुराद्यान् रामादिरूपैरपि रावणाद्यान् । अनेकहिंसादिकपापयुक्तान् क्रूरान् सदाचारकथावियुक्तान् ॥ २३ ॥ स्वपापनाशार्थमनेककल्पा- -न्यास्यन्त एतान्निरयानकल्पान् । स्वकीयमुक्तौ निजशस्त्रकृत्तान् कृत्वा भवान् द्यामनयत् सुपूतान् ॥ २४ ॥ याऽपाययत् स्तन्यमिषाद्विषं सा लेभे गतिं मात्रुचितां दयालुः । त्वत्तोपरः को निजकार्यसक्त- -स्त्वमेव नित्यं ह्यभिमानमुक्तः ॥ २५ ॥ नो कार्यं करणं च ते परगते लिङ्गं कला नापि ते विज्ञाता त्वदमेय नान्य इति ते तत्त्वं प्रसिद्धं श्रुतेः । नेशस्ते जनिताधिकः सम उतान्यः कश्चनास्ति प्रभु- -र्दत्तात्रेय गुरो निजामरतरो त्वं सत्यमेको विभुः ॥ २६ ॥ भोगार्थं सृजसीति कोऽपि वदति क्रीडार्थमित्थं परे ते केच्छास्ति समाप्तकाम महिमानं नो विदुर्हीतरे । केऽपीदं सदसद्वदन्त्वितरथा वामास्तु मेतत्कथा- -पन्था मे श्रुतिदर्शितस्तव पदप्राप्त्यै सुखोऽन्ये वृथा ॥ २७ ॥ सोऽनन्यभक्तोऽस्य तु पर्युपासको नित्याभियुक्तो यमुपैत्यभेदतः । तत्प्रीतयेऽसौ भवतात्समर्थना तारावली तत्पदभक्तिभावना ॥ २८ ॥ ॥ इति श्रीवासुदेवानन्दसरस्वती विरचितं श्री दत्त प्रार्थना तारावली सम्पूर्णम् ॥