Sri Adisesha Stotram – श्री आदिशेष स्तवम् (अनन्त नाग स्तुति)

॥ श्री आदिशेष स्तवम् ॥ श्रीमद्विष्णुपदाम्भोज पीठायुत फणातलम् । शेषत्वैक स्वरूपं तं आदिशेषमुपास्महे ॥ १ ॥ अनन्तां दधतं शीर्षैः अनन्तशयनायितम् । अनन्ते च पदे भान्तं तं अनन्तमुपास्महे ॥ २ ॥ शेषे श्रियःपतिस्तस्य शेषभूतं चराचरम् । प्रथमोदाहृतिं तत्र श्रीमन्तं शेषमाश्रये ॥ ३ ॥ वन्दे सहस्रस्थूणाख्य श्रीमहामणिमण्डपम् । फणा सहस्ररत्नौघैः दीपयन्तं फणीश्वरम् ॥ ४ ॥ शेषः सिंहासनी भूत्वा छत्रयित्वा फणावलिम् । वीरासनेनोपविष्टे श्रीशेऽस्मिन्नधिकं बभौ ॥ ५ ॥ पर्यङ्कीकृत्य भोगं स्वं स्वपन्तं तत्र माधवम् । सेवमानं सहस्राक्षं नागराजमुपास्महे ॥ ६ ॥ शरदभ्ररुचिः स्वाङ्क शयित श्यामसुन्दरा । शेषस्य मूर्तिराभाति चैत्रपर्व शशाङ्कवत् ॥ ७ ॥ सौमित्री भूय रामस्य गुणैर्दास्यमुपागतः । शेषत्वानुगुणं शेषः तस्यासीन्नित्यकिङ्करः ॥ ८ ॥ अत्त्वालोकान् लयाम्बोधौ यदा शिशयिषुर्हरिः । वटपत्रतनुः शेषः तल्पं तस्याभवत्तदा ॥ ९ ॥ पादुकीभूत रामस्य तदाज्ञां परिपालयन् । पारतन्त्र्येऽति शेषे त्वं शेष तां जानकीमपि ॥ १० ॥ चिरं विहृत्य विपिने सुखं स्वपितुमिच्छतोः । सीताराघवयोरासेदुपधानां फणीश्वरः ॥ ११ ॥ देवकीगर्भमाविश्य हरेस्त्रातासि शेष भोः । सत्सन्तानार्थिनस्तस्मात् त्वत्प्रतिष्टां वितन्वते ॥ १२ ॥ गृहीत्वा स्वशिशुं याति वसुदेवे व्रजं द्रुतम् । वर्ष त्री भूय शेष त्वं तं रिरक्षिषुरन्वगाः ॥ १३ ॥ प्रसूनद्भिः फणारत्नैः निकुञ्जे भूय भोगिराट् । राधामाधवयोरासीत् सङ्केतस्थानमुत्तमम् ॥ १४ ॥ भगवच्छेषभूतैस्त्वं अशेषैः शेष गीयसे । आदिशेष इति श्रीमान् सार्थकं नाम ते ततः ॥ १५ ॥ अनन्तश्चास्मि नागानां इति गीतासु सन्नुतः । अनन्तोऽनन्तकैङ्कर्य सम्पदाप्येत्यनन्त ताम् ॥ १६ ॥ अहो विविधरोऽप्येषः शेषः श्रीपति सेवनात् । सहस्रशीर्ष्योऽनन्तोऽभूत् सहस्राक्षः सहस्रपात् ॥ १७ ॥ हरेः श्रीपाद चिह्नानि धत्ते शीर्षैः फणीश्वरः । चिह्नानि स्वामिनो दासैः धर्तव्यानिति बोधयन् ॥ १८ ॥ अनन्त सेविनः सर्वे जीर्णां त्वचमिवोरगः । विमुच्य विषयासक्तिं शेषत्वे कुर्वते रतिम् ॥ १९ ॥ श्री श्रीशनाय साहस्रीं युगपत्परिकीर्तयन् । सहस्रवदनः शेषो नूनं द्विरसनोऽभवत् ॥ २० ॥ अन्योन्य वैरमुत्सृज्य फणीश्वर खगेश्वरौ । शयनं वाहनं विष्णोः अभूतां त्वत्पदाश्रयौ ॥ २१ ॥ वपुः शब्दमनोदोषान्विरस्य शृतिगोचरम् । दर्शयन्तं परब्रह्मं तं शेषं समुपास्महे ॥ २२ ॥ शेषतल्पेन रङ्गेशः शेषाद्रौ वेङ्कटेश्वरः । हस्ति कालेश्वरः शेष भूषणेन विराजते ॥ २३ ॥ भवत्पादुकात्वं ते महत्त्वा पादुको गुणः । शिरसा धारयन्ति त्वां भक्त्या शेषयः स मे ॥ २४ ॥ भागवत शेषतायाः महत्त्वमावेदयन्नयं शेषः । गुरुरस्य वामपादे विष्णोर्वाहस्य वीरकटकमाभूत् ॥ २५ ॥ शेषः पीताम्बरं विष्णोः तद्विष्णुधृतमम्बरम् । शेषवस्त्रमिति ख्यात्या भक्त सम्मान्यतां गतम् ॥ २६ ॥ दुर्मतिं जननीं त्यक्त्वा श्रीपतिं शरणं गतः । तेन दत्त्वाभयोऽनन्तः तस्यासेन्नित्यकिङ्करः ॥ २७ ॥ गर्गाय मुनये ज्योतिर्विद्यां यः समुपादिशत् । देवर्षिगणसम्पूज्यं तं अनन्तमुपास्महे ॥ २८ ॥ वन्देऽनन्तं मुदाभान्तं रुचा श्वेतं सुरार्चितम् । हरिपादाब्ज शरणं तदीयास्याब्ज तोषणम् ॥ २९ ॥ श्रीमते विष्णुभक्ताय शङ्खचक्रादिधारिणे । वारुणी कीर्ति सहितायानन्तायास्तु मङ्गलम् ॥ ३० ॥ ॥ फलश्रुति ॥ इमं स्तुतिं अनन्तस्य भक्त्या नित्यं पठन्ति ये । सर्पबाधा न तेषां स्यात् पुत्रिणः स्युः हरेः प्रियाः ॥ ३१ ॥ ॥ इति श्रीआदिशेष स्तवम् सम्पूर्णम् ॥