Panchastavi 2. Charcha Stava – पञ्चस्तवि - २. चर्चास्तवः (Kashmir Shaivism)

सौन्दर्यविभ्रमभुवो भुवनाधिपत्य- -सङ्कल्पकल्पतरवस्त्रिपुरे जयन्ति । एते कवित्वकुमदप्रकरावबोध- -पूर्णेन्दवस्त्वयि जगज्जननि प्रणामाः ॥ १ ॥ देवि स्तुतिव्यतिकरे कृतबुद्धयस्ते वाचस्पति प्रभृतयोऽपि जडी भवन्ति । तस्मान्निसर्गजडिमा कतमोऽहमत्र स्तोत्रं तव त्रिपुरतापनपत्नि कर्तुम् ॥ २ ॥ मातस्तथापि भवतीं भवतीव्रताप- -विच्छित्तये स्तुतिमहार्णव कर्णधारः । स्तोतुं भवानि स भवच्चरणारविन्द- -भक्तिग्रहः किमपि मां मुखरी करोति ॥ ३ ॥ सूते जगन्ति भवती भवती बिभर्ति जागर्ति तत्क्षयकृते भवती भवानि । मोहं भिनत्ति भवती भवती रुणद्धि लीलायितं जयति चित्रमिदं भवत्याः ॥ ४ ॥ यस्मिन्मनागपि नवाम्बुजपत्रगौरीं गौरीं प्रसादमधुरां दृशमादधासि । तस्मिन्निरन्तरमनङ्गशरावकीर्ण- -सीमन्तिनीनयनसन्ततयः पतन्ति ॥ ५ ॥ पृथ्वीभुजोऽप्युदयनप्रभवस्य तस्य विद्याधर प्रणति चुम्बित पादपीठः । तच्चक्रवर्तिपदवीप्रणयः स एषः त्वत्पादपङ्कजरजः कणजः प्रसादः ॥ ६ ॥ त्वत्पादपङ्कजरज प्रणिपातपूर्वैः पुण्यैरनल्पमतिभिः कृतिभिः कवीन्द्रैः । क्षीरक्षपाकरदुकूलहिमावदाता कैरप्यवापि भुवनत्रितयेऽपि कीर्तिः ॥ ७ ॥ कल्पद्रुमप्रसवकल्पितचित्रपूजां उद्दीपित प्रियतमामदरक्तगीतिम् । नित्यं भवानि भवतीमुपवीणयन्ति विद्याधराः कनकशैलगुहागृहेषु ॥ ८ ॥ लक्ष्मीवशीकरणकर्मणि कामिनीनां आकर्षणव्यतिकरेषु च सिद्धमन्त्रः । नीरन्ध्रमोहतिमिरच्छिदुरप्रदीपो देवि त्वदङ्घ्रिजनितो जयति प्रसादः ॥ ९ ॥ देवि त्वदङ्घ्रिनखरत्नभुवो मयूखाः प्रत्यग्रमौक्तिकरुचो मुदमुद्वहन्ति । सेवानतिव्यतिकरे सुरसुन्दरीणां सीमन्तसीम्नि कुसुमस्तबकायितं यैः ॥ १० ॥ मूर्ध्नि स्फुरत्तुहिनदीधितिदीप्तिदीप्तं मध्ये ललाटममरायुधरश्मिचित्रम् । हृच्चक्रचुम्बि हुतभुक्कणिकानुकारि ज्योतिर्यदेतदिदमम्ब तव स्वरूपम् ॥ ११ ॥ रूपं तव स्फुरितचन्द्रमरीचिगौरं आलोकते शिरसि वागधिदैवतं यः । निःसीमसूक्तिरचनामृतनिर्झरस्य तस्य प्रसादमधुराः प्रसरन्ति वाचः ॥ १२ ॥ सिन्दूरपांसुपटलच्छुरितामिव द्यां त्वत्तेजसा जतुरसस्नपितामिवोर्वीम् । यः पश्यति क्षणमपि त्रिपुरे विहाय व्रीडां मृडानि सुदृशस्तमनुद्रवन्ति ॥ १३ ॥ मातर्मुहूर्तमपि यः स्मरति स्वरूपं लाक्षारसप्रसरतन्तुनिभं भवत्याः । ध्यायन्त्यनन्यमनसस्तमनङ्गतप्ताः प्रद्युम्नसीम्नि सुभगत्वगुणं तरुण्यः ॥ १४ ॥ योऽयं चकास्ति गगनार्णवरत्नमिन्दुः योऽयं सुरासुरगुरुः पुरुषः पुराणः । यद्वाममर्धमिदमन्धकसूदनस्य देवि त्वमेव तदिति प्रतिपादयन्ति ॥ १५ ॥ इच्छानुरूपमनुरूपगुणप्रकर्ष सङ्कर्षिणि त्वमभिमृश्य यदा बिभर्षि । जायेत स त्रिभुवनैक गुरुस्तदानीं देवः शिवोऽपि भुवनत्रयसूत्रधारः ॥ १६ ॥ ध्यातासि हैमवति येन हिमांशुरश्मि- -मालामलद्युतिरकल्मषमानसेन । तस्याविलम्बमनवद्यमनन्तकल्पं अल्पैर्दिनैः सृजसि सुन्दरि वाग्विलासम् ॥ १७ ॥ आधारमारुतनिरोधवशेन येषां सिन्दूररञ्जितसरोजगुणानुकारि । दीप्तं हृदि स्फुरति देवि वपुस्त्वदीयं ध्यायन्ति तानिह समीहितसिद्धिसार्थाः ॥ १८ ॥ ये चिन्तयन्त्यरुणमण्डलमध्यवर्ति रूपं तवाम्ब नवयावकपङ्कपिङ्गम् । तेषां सदैव कुसुमायुधबाणभिन्न- -वक्षःस्थला मृगदृशो वशगा भवन्ति ॥ १९ ॥ त्वामैन्दवीमिव कलामनुफालदेशं उद्भासिताम्बरतलामवलोकयन्तः । सद्यो भवानि सुधियः कवयो भवन्ति त्वं भावनाहितधियां कुलकामधेनुः ॥ २० ॥ शर्वाणि सर्वजनवन्दितपादपद्मे पद्मच्छदद्युतिविडम्बितनेत्रलक्ष्मि । निष्पापमूर्तिजनमानसराजहंसि हंसि त्वमापदमनेकविधां जनस्य ॥ २१ ॥ उत्तप्तहेमरुचिरे त्रिपुरे पुनीहि चेतश्चिरन्तनमघौघवनं लुनीहि । कारागृहे निगलबन्धनयन्त्रितस्य त्वत्संस्मृतौ झटिति मे निगलास्त्रुटन्ति ॥ २२ ॥ त्वां व्यापिनीति सुमना इति कुण्डलीति त्वां कामिनीति कमलेति कलावतीति । त्वां मालिनीति ललितेत्यपराजितेति देवि स्तुवन्ति विजयेति जयेत्युमेति ॥ २३ ॥ उद्दामकामपरमार्थसरोजखण्ड- चण्डद्युतिद्युतिमपासितषड्विकाराम् । मोहद्विपेन्द्रकदनोद्यतबोधसिंह- -लीलागुहां भगवतीं त्रिपुरां नमामि ॥ २४ ॥ गणेशवटुकस्तुता रतिसहायकामान्विता स्मरारिवरविष्टरा कुसुमबाणबाणैर्युता । अनङ्गकुसुमादिभिः परिवृता च सिद्धैस्त्रिभिः कदम्बवनमध्यगा त्रिपुरसुन्दरी पातु नः ॥ २५ ॥ रुद्राणि विद्रुममयीं प्रतिमामिव त्वां ये चिन्तयन्त्यरुणकान्तिमनन्यरूपाम् । तानेत्य पक्ष्मलदृशः प्रसभं भजन्ते कण्ठावसक्तमृदुबाहुलतास्तरुण्यः ॥ २६ ॥ त्वद्रूपैकनिरूपणप्रणयिताबन्धो दृशोस्त्वद्गुण- -ग्रामाकर्णनरागिता श्रवणयोस्त्वत्संस्मृतिश्चेतसि । त्वत्पादार्चनचातुरी करयुगे त्वत्कीर्तितं वाचि मे कुत्रापि त्वदुपासनव्यसनिता मे देवि मा शाम्यतु ॥ २७ ॥ त्वद्रूपमुल्लसितदाडिमपुष्परक्तं उद्भावयेन्मदनदैवतमक्षरं यः । तं रूपहीनमपि मन्मथनिर्विशेषं आलोकयन्त्युरुनितम्बतटास्तरुण्यः ॥ २८ ॥ ब्रह्मेन्द्ररुद्रहरिचन्द्रसहस्ररश्मि- -स्कन्दद्विपाननहुताशनवन्दितायै । वागीश्वरि त्रिभुवनेश्वरि विश्वमातः अन्तर्बहिश्च कृतसंस्थितये नमस्ते ॥ २९ ॥ कस्तोत्रमेतदनुवासरमीश्वरायाः श्रेयस्करं पठति वा यदि वा शृणोति । तस्येप्सितं फलति राजभिरीड्यतेऽसौ जायेत स प्रियतमो मदिरेक्षणानाम् ॥ ३० ॥ इति श्रीकालिदास विरचित पञ्चस्तव्यां द्वितीयः चर्चास्तवः ।