Sri Saraswati Sahasranama Stotram – श्री सरस्वती सहस्रनाम स्तोत्रम्

ध्यानम् श्रीमच्चन्दनचर्चितोज्ज्वलवपुः शुक्लाम्बरा मल्लिका- मालालालित कुन्तला प्रविलसन्मुक्तावलीशोभना । सर्वज्ञाननिधानपुस्तकधरा रुद्राक्षमालाङ्किता वाग्देवी वदनाम्बुजे वसतु मे त्रैलोक्यमाता शुभा ॥ ॥ श्री नारद उवाच ॥ भगवन् परमेशान सर्वलोकैकनायक । कथं सरस्वती साक्षात् प्रसन्ना परमेष्ठिनः ॥ २ ॥ कथं देव्या महावाण्याः सतत्प्राप सुदुर्लभम् । एतन्मे वद तत्त्वेन महायोगीश्वर प्रभो ॥ ३ ॥ ॥ श्री सनत्कुमार उवाच ॥ साधु पृष्टं त्वया ब्रह्मन् गुह्याद्गुह्यमनुत्तमम् । मयानुगोपितं यत्नादिदानीं सत्प्रकाश्यते ॥ ४ ॥ पुरा पितामहं दृष्ट्वा जगत्स्थावरजङ्गमम् । निर्विकारं निराभासं स्तम्भीभूतमचेतसम् ॥ ५ ॥ सृष्ट्वा त्रैलोक्यमखिलं वागभावात्तथाविधम् । आधिक्याभावतः स्वस्य परमेष्ठी जगद्गुरुः ॥ ६ ॥ दिव्यवर्षायुतं तेन तपो दुष्करमुत्तमम् । ततः कदाचित्सञ्जाता वाणी सर्वार्थशोभिता ॥ ७ ॥ ॥ श्री वाग्देवी उवाच ॥ अहमस्मि महाविद्या सर्ववाचामधीश्वरी । मम नाम्नां सहस्रं तु उपदेक्ष्याम्यनुत्तमम् ॥ ८ ॥ अनेन संस्तुता नित्यं पत्नी तव भवाम्यहम् । त्वया सृष्टं जगत्सर्वं वाणीयुक्तं भविष्यति ॥ ९ ॥ इदं रहस्यं परमं मम नामसहस्रकम् । सर्वपापौघशमनं महासारस्वतप्रदम् ॥ १० ॥ महाकवित्वदं लोके वागीशत्वप्रदायकम् । त्वं वा परः पुमान्यस्तु स्तवेनाऽनेन तोषयेत् ॥ ११ ॥ तस्याहं किङ्करी साक्षाद्भविष्यामि न संशयः । इत्युक्त्वान्तर्दधे वाणी तदारभ्य पितामहः ॥ १२ ॥ स्तुत्वा स्तोत्रेण दिव्येन तत्पतित्वमवाप्तवान् । वाणीयुक्तं जगत्सर्वं तदारभ्याभवन्मुने ॥ १३ ॥ तत्तेहं सम्प्रवक्ष्यामि शृणु यत्नेन नारद । सावधानमना भूत्वा क्षणं शुद्धो मुनीश्वरः ॥ १४ ॥ ॥ अथ स्तोत्रम् ॥ ॥ ऐं वद वद वाग्वादिनी स्वाहा ॥ वाग्वाणी वरदा वन्द्या वरारोहा वरप्रदा । वृत्तिर्वागीश्वरी वार्ता वरा वागीशवल्लभा ॥ १ ॥ विश्वेश्वरी विश्ववन्द्या विश्वेशप्रियकारिणी । वाग्वादिनी च वाग्देवी वृद्धिदा वृद्धिकारिणी ॥ २ ॥ वृद्धिर्वृद्धा विषघ्नी च वृष्टिर्वृष्टिप्रदायिनी । विश्वाराध्या विश्वमाता विश्वधात्री विनायका ॥ ३ ॥ विश्वशक्तिर्विश्वसारा विश्वा विश्वविभावरी । वेदान्तवेदिनी वेद्या वित्ता वेदत्रयात्मिका ॥ ४ ॥ वेदज्ञा वेदजननी विश्वा विश्वविभावरी । वरेण्या वाङ्मयी वृद्धा विशिष्टप्रियकारिणी ॥ ५ ॥ विश्वतोवदना व्याप्ता व्यापिनी व्यापकात्मिका । व्यालघ्नी व्यालभूषाङ्गी विरजा वेदनायिका ॥ ६ ॥ वेदवेदान्तसंवेद्या वेदान्तज्ञानरूपिणी । विभावरी च विक्रान्ता विश्वामित्रा विधिप्रिया ॥ ७ ॥ वरिष्ठा विप्रकृष्टा च विप्रवर्यप्रपूजिता । वेदरूपा वेदमयी वेदमूर्तिश्च वल्लभा ॥ ८ ॥ ॥ ओं ह्रीं गुरुरूपे मां गृह्ण ऐं वद वद वाग्वादिनि स्वाहा ॥ गौरी गुणवती गोप्या गन्धर्वनगरप्रिया । गुणमाता गुहान्तस्था गुरुरूपा गुरुप्रिया ॥ ९ ॥ गिरिविद्या गानतुष्टा गायकप्रियकारिणी । गायत्री गिरिशाराध्या गीर्गिरीशप्रियङ्करी ॥ १० ॥ गिरिज्ञा ज्ञानविद्या च गिरिरूपा गिरीश्वरी । गीर्माता गणसंस्तुत्या गणनीयगुणान्विता ॥ ११ ॥ गूढरूपा गुहा गोप्या गोरूपा गौर्गुणात्मिका । गुर्वी गुर्वम्बिका गुह्या गेयजा ग्रहनाशिनी ॥ १२ ॥ गृहिणी गृहदोषघ्नी गवघ्नी गुरुवत्सला । गृहात्मिका गृहाराध्या गृहबाधाविनाशिनी ॥ १३ ॥ गङ्गा गिरिसुता गम्या गजयाना गुहस्तुता । गरुडासनसंसेव्या गोमती गुणशालिनी ॥ १४ ॥ ॥ ओं ऐं नमः शारदे श्रीं शुद्धे नमः शारदे ऐं वद वद वाग्वादिनि स्वाहा ॥ शारदा शाश्वती शैवी शाङ्करी शङ्करात्मिका । श्रीः शर्वाणी शतघ्नी च शरच्चन्द्रनिभानना ॥ १५ ॥ शर्मिष्ठा शमनघ्नी च शतसाहस्ररूपिणी । शिवा शम्भुप्रिया श्रद्धा श्रुतिरूपा श्रुतिप्रिया ॥ १६ ॥ शुचिष्मती शर्मकरी शुद्धिदा शुद्धिरूपिणी । शिवा शिवङ्करी शुद्धा शिवाराध्या शिवात्मिका ॥ १७ ॥ श्रीमती श्रीमयी श्राव्या श्रुतिः श्रवणगोचरा । शान्तिः शान्तिकरी शान्ता शान्ताचारप्रियङ्करी ॥ १८ ॥ शीललभ्या शीलवती श्रीमाता शुभकारिणी । शुभवाणी शुद्धविद्या शुद्धचित्तप्रपूजिता ॥ १९ ॥ श्रीकरी श्रुतपापघ्नी शुभाक्षी शुचिवल्लभा । शिवेतरघ्नी शबरी श्रवणीयगुणान्विता ॥ २० ॥ [शर्वरी] शारी शिरीषपुष्पाभा शमनिष्ठा शमात्मिका । शमान्विता शमाराध्या शितिकण्ठप्रपूजिता ॥ २१ ॥ शुद्धिः शुद्धिकरी श्रेष्ठा श्रुतानन्ता शुभावहा । सरस्वती च सर्वज्ञा सर्वसिद्धिप्रदायिनी ॥ २२ ॥ ॥ ओं ऐं वद वद वाग्वादिनि स्वाहा ॥ सरस्वती च सावित्री सन्ध्या सर्वेप्सितप्रदा । सर्वार्तिघ्नी सर्वमयी सर्वविद्याप्रदायिनी ॥ २३ ॥ सर्वेश्वरी सर्वपुण्या सर्गस्थित्यन्तकारिणी । सर्वाराध्या सर्वमाता सर्वदेवनिषेविता ॥ २४ ॥ सर्वैश्वर्यप्रदा सत्या सती सत्वगुणाश्रया । स्वरक्रमपदाकारा सर्वदोषनिषूदिनी ॥ २५ ॥ सहस्राक्षी सहस्रास्या सहस्रपदसम्युता । सहस्रहस्ता साहस्रगुणालङ्कृतविग्रहा ॥ २६ ॥ सहस्रशीर्षा सद्रूपा स्वधा स्वाहा सुधामयी । षड्ग्रन्थिभेदिनी सेव्या सर्वलोकैकपूजिता ॥ २७ ॥ स्तुत्या स्तुतिमयी साध्या सवितृप्रियकारिणी । संशयच्छेदिनी साङ्ख्यवेद्या सङ्ख्या सदीश्वरी ॥ २८ ॥ सिद्धिदा सिद्धसम्पूज्या सर्वसिद्धिप्रदायिनी । सर्वज्ञा सर्वशक्तिश्च सर्वसम्पत्प्रदायिनी ॥ २९ ॥ सर्वाऽशुभघ्नी सुखदा सुखा संवित्स्वरूपिणी । सर्वसम्भीषणी सर्वजगत्सम्मोहिनी तथा ॥ ३० ॥ सर्वप्रियङ्करी सर्वशुभदा सर्वमङ्गला । सर्वमन्त्रमयी सर्वतीर्थपुण्यफलप्रदा ॥ ३१ ॥ सर्वपुण्यमयी सर्वव्याधिघ्नी सर्वकामदा । सर्वविघ्नहरी सर्ववन्दिता सर्वमङ्गला ॥ ३२ ॥ सर्वमन्त्रकरी सर्वलक्ष्मीः सर्वगुणान्विता । सर्वानन्दमयी सर्वज्ञानदा सत्यनायिका ॥ ३३ ॥ सर्वज्ञानमयी सर्वराज्यदा सर्वमुक्तिदा । सुप्रभा सर्वदा सर्वा सर्वलोकवशङ्करी ॥ ३४ ॥ सुभगा सुन्दरी सिद्धा सिद्धाम्बा सिद्धमातृका । सिद्धमाता सिद्धविद्या सिद्धेशी सिद्धरूपिणी ॥ ३५ ॥ सुरूपिणी सुखमयी सेवकप्रियकारिणी । स्वामिनी सर्वदा सेव्या स्थूलसूक्ष्मापराम्बिका ॥ ३६ ॥ साररूपा सरोरूपा सत्यभूता समाश्रया । सिताऽसिता सरोजाक्षी सरोजासनवल्लभा ॥ ३७ ॥ सरोरुहाभा सर्वाङ्गी सुरेन्द्रादिप्रपूजिता । ॥ ओं ह्रीं ऐं महासरस्वति महासारस्वतप्रदे ऐं वद वद वाग्वादिनि स्वाहा ॥ महादेवी महेशानी महासारस्वतप्रदा ॥ ३८ ॥ महासरस्वती मुक्ता मुक्तिदा मलनाशिनी । महेश्वरी महानन्दा महामन्त्रमयी मही ॥ ३९ ॥ महालक्ष्मीर्महाविद्या माता मन्दरवासिनी । मन्त्रगम्या मन्त्रमाता महामन्त्रफलप्रदा ॥ ४० ॥ महामुक्तिर्महानित्या महासिद्धिप्रदायिनी । महासिद्धा महामाता महदाकारसम्युता ॥ ४१ ॥ महा महेश्वरी मूर्तिः मोक्षदा मणिभूषणा । मेनका मानिनी मान्या मृत्युघ्नी मेरुरूपिणी ॥ ४२ ॥ मदिराक्षी मदावासा मखरूपा मखेश्वरी । महामोहा महामाया मातॄणां मूर्ध्निसंस्थिता ॥ ४३ ॥ महापुण्या मुदावासा महासम्पत्प्रदायिनी । मणिपूरैकनिलया मधुरूपा महोत्कटा ॥ ४४ ॥ महासूक्ष्मा महाशान्ता महाशान्तिप्रदायिनी । मुनिस्तुता मोहहन्त्री माधवी माधवप्रिया ॥ ४५ ॥ मा महादेवसंस्तुत्या महिषीगणपूजिता । मृष्टान्नदा च माहेन्द्री महेन्द्रपददायिनी ॥ ४६ ॥ मतिर्मतिप्रदा मेधा मर्त्यलोकनिवासिनी । मुख्या महानिवासा च महाभाग्यजनाश्रिता ॥ ४७ ॥ महिला महिमा मृत्युहारी मेधाप्रदायिनी । मेध्या महावेगवती महामोक्षफलप्रदा ॥ ४८ ॥ महाप्रभाभा महती महादेवप्रियङ्करी । महापोषा महर्धिश्च मुक्ताहारविभूषणा ॥ ४९ ॥ माणिक्यभूषणा मन्त्रा मुख्यचन्द्रार्धशेखरा । मनोरूपा मनःशुद्धिः मनःशुद्धिप्रदायिनी ॥ ५० ॥ महाकारुण्यसम्पूर्णा मनोनमनवन्दिता । महापातकजालघ्नी मुक्तिदा मुक्तभूषणा ॥ ५१ ॥ मनोन्मनी महास्थूला महाक्रतुफलप्रदा । महापुण्यफलप्राप्या मायात्रिपुरनाशिनी ॥ ५२ ॥ महानसा महामेधा महामोदा महेश्वरी । मालाधरी महोपाया महातीर्थफलप्रदा ॥ ५३ ॥ महामङ्गलसम्पूर्णा महादारिद्र्यनाशिनी । महामखा महामेघा महाकाली महाप्रिया ॥ ५४ ॥ महाभूषा महादेहा महाराज्ञी मुदालया । ॥ ओं ह्रीं ऐं नमो भगवति ऐं वद वद वाग्वादिनि स्वाहा ॥ भूरिदा भाग्यदा भोग्या भोग्यदा भोगदायिनी ॥ ५५ ॥ भवानी भूतिदा भूतिः भूमिर्भूमिसुनायिका । भूतधात्री भयहरी भक्तसारस्वतप्रदा ॥ ५६ ॥ भुक्तिर्भुक्तिप्रदा भेकी भक्तिर्भक्तिप्रदायिनी । भक्तसायुज्यदा भक्तस्वर्गदा भक्तराज्यदा ॥ ५७ ॥ भागीरथी भवाराध्या भाग्यसज्जनपूजिता । भवस्तुत्या भानुमती भवसागरतारिणी ॥ ५८ ॥ भूतिर्भूषा च भूतेशी भाललोचनपूजिता । भूता भव्या भविष्या च भवविद्या भवात्मिका ॥ ५९ ॥ बाधापहारिणी बन्धुरूपा भुवनपूजिता । भवघ्नी भक्तिलभ्या च भक्तरक्षणतत्परा ॥ ६० ॥ भक्तार्तिशमनी भाग्या भोगदानकृतोद्यमा । भुजङ्गभूषणा भीमा भीमाक्षी भीमरूपिणी ॥ ६१ ॥ भाविनी भ्रातृरूपा च भारती भवनायिका । भाषा भाषावती भीष्मा भैरवी भैरवप्रिया ॥ ६२ ॥ भूतिर्भासितसर्वाङ्गी भूतिदा भूतिनायिका । भास्वती भगमाला च भिक्षादानकृतोद्यमा ॥ ६३ ॥ भिक्षुरूपा भक्तिकरी भक्तलक्ष्मीप्रदायिनी । भ्रान्तिघ्ना भ्रान्तिरूपा च भूतिदा भूतिकारिणी ॥ ६४ ॥ भिक्षणीया भिक्षुमाता भाग्यवद्दृष्टिगोचरा । भोगवती भोगरूपा भोगमोक्षफलप्रदा ॥ ६५ ॥ भोगश्रान्ता भाग्यवती भक्ताघौघविनाशिनी । ॥ ओं ऐं क्लीं सौः बाले ब्राह्मि ब्रह्मपत्नि ऐं वद वद वाग्वादिनि स्वाहा ॥ ब्राह्मी ब्रह्मस्वरूपा च बृहती ब्रह्मवल्लभा ॥ ६६ ॥ ब्रह्मदा ब्रह्ममाता च ब्रह्माणी ब्रह्मदायिनी । ब्रह्मेशी ब्रह्मसंस्तुत्या ब्रह्मवेद्या बुधप्रिया ॥ ६७ ॥ बालेन्दुशेखरा बाला बलिपूजाकरप्रिया । बलदा बिन्दुरूपा च बालसूर्यसमप्रभा ॥ ६८ ॥ ब्रह्मरूपा ब्रह्ममयी ब्रध्नमण्डलमध्यगा । ब्रह्माणी बुद्धिदा बुद्धिर्बुद्धिरूपा बुधेश्वरी ॥ ६९ ॥ बन्धक्षयकरी बाधानाशिनी बन्धुरूपिणी । बिन्द्वालया बिन्दुभूषा बिन्दुनादसमन्विता ॥ ७० ॥ बीजरूपा बीजमाता ब्रह्मण्या ब्रह्मकारिणी । बहुरूपा बलवती ब्रह्मजा ब्रह्मचारिणी ॥ ७१ ॥ ब्रह्मस्तुत्या ब्रह्मविद्या ब्रह्माण्डाधिपवल्लभा । ब्रह्मेशविष्णुरूपा च ब्रह्मविष्ण्वीशसंस्थिता ॥ ७२ ॥ बुद्धिरूपा बुधेशानी बन्धी बन्धविमोचनी । ॥ ओं ह्रीं ऐं अं आं इं ईं उं ऊं ऋं ॠं लुं* लूं* एं ऐं ओं औं कं खं गं घं ङं चं छं जं झं ञं टं ठं डं ढं णं तं थं दं धं नं पं फं बं भं मं यं रं लं वं शं षं सं हं लं क्षं अक्षमाले अक्षरमालिका समलङ्कृते वद वद वाग्वादिनि स्वाहा ॥ अक्षमालाऽक्षराकाराऽक्षराऽक्षरफलप्रदा ॥ ७३ ॥ अनन्ताऽऽनन्दसुखदाऽनन्तचन्द्रनिभानना । अनन्तमहिमाऽघोरानन्तगम्भीरसम्मिता ॥ ७४ ॥ अदृष्टाऽदृष्टदाऽनन्ताऽदृष्टभाग्यफलप्रदा । अरुन्धत्यव्ययीनाथाऽनेकसद्गुणसम्युता ॥ ७५ ॥ अनेकभूषणाऽदृश्याऽनेकलेखनिषेविता । अनन्ताऽनन्तसुखदाऽघोराऽघोरस्वरूपिणी ॥ ७६ ॥ अशेषदेवतारूपाऽमृतरूपाऽमृतेश्वरी । अनवद्याऽनेकहस्ताऽनेकमाणिक्यभूषणा ॥ ७७ ॥ अनेकविघ्नसंहर्त्री अनेकाभरणान्विता । अविद्याऽज्ञानसंहर्त्री ह्यविद्याजालनाशिनी ॥ ७८ ॥ अभिरूपाऽनवद्याङ्गी ह्यप्रतर्क्यगतिप्रदा । अकलङ्कारूपिणी च ह्यनुग्रहपरायणा ॥ ७९ ॥ अम्बरस्थाऽम्बरमयाऽम्बरमालाऽम्बुजेक्षणा । अम्बिकाऽब्जकराऽब्जस्थाऽम्शुमत्यऽम्शुशतान्विता ॥ ८० ॥ अम्बुजाऽनवराऽखण्डाऽम्बुजासनमहाप्रिया । अजरामरसंसेव्याऽजरसेवितपद्युगा ॥ ८१ ॥ अतुलार्थप्रदाऽर्थैक्याऽत्युदारा त्वभयान्विता । अनाथवत्सलाऽनन्तप्रियाऽनन्तेप्सितप्रदा ॥ ८२ ॥ अम्बुजाक्ष्यम्बुरूपाऽम्बुजातोद्भवमहाप्रिया । अखण्डा त्वमरस्तुत्याऽमरनायकपूजिता ॥ ८३ ॥ अजेया त्वजसङ्काशाऽज्ञाननाशिन्यभीष्टदा । अक्ताऽघनेना चाऽस्त्रेशी ह्यलक्ष्मीनाशिनी तथा ॥ ८४ ॥ अनन्तसाराऽनन्तश्रीरनन्तविधिपूजिता । अभीष्टामर्त्यसम्पूज्या ह्यस्तोदयविवर्जिता ॥ ८५ ॥ आस्तिकस्वान्तनिलयाऽस्त्ररूपाऽस्त्रवती तथा । अस्खलत्यस्खलद्रूपाऽस्खलद्विद्याप्रदायिनी ॥ ८६ ॥ अस्खलत्सिद्धिदाऽऽनन्दाऽम्बुजा चामरनायिका । अमेयाऽशेषपापघ्न्यक्षयसारस्वतप्रदा ॥ ८७ ॥ ॥ ओं ज्यां ह्रीं जय जय जगन्मातः ऐं वद वद वाग्वादिनि स्वाहा ॥ जया जयन्ती जयदा जन्मकर्मविवर्जिता । जगत्प्रिया जगन्माता जगदीश्वरवल्लभा ॥ ८८ ॥ जातिर्जया जितामित्रा जप्या जपनकारिणी । जीवनी जीवनिलया जीवाख्या जीवधारिणी ॥ ८९ ॥ जाह्नवी ज्या जपवती जातिरूपा जयप्रदा । जनार्दनप्रियकरी जोषणीया जगत्स्थिता ॥ ९० ॥ जगज्ज्येष्ठा जगन्माया जीवनत्राणकारिणी । जीवातुलतिका जीवजन्मी जन्मनिबर्हणी ॥ ९१ ॥ जाड्यविध्वंसनकरी जगद्योनिर्जयात्मिका । जगदानन्दजननी जम्बूश्च जलजेक्षणा ॥ ९२ ॥ जयन्ती जङ्गपूगघ्नी जनितज्ञानविग्रहा । जटा जटावती जप्या जपकर्तृप्रियङ्करी ॥ ९३ ॥ जपकृत्पापसंहर्त्री जपकृत्फलदायिनी । जपापुष्पसमप्रख्या जपाकुसुमधारिणी ॥ ९४ ॥ जननी जन्मरहिता ज्योतिर्वृत्यभिदायिनी । जटाजूटनचन्द्रार्धा जगत्सृष्टिकरी तथा ॥ ९५ ॥ जगत्त्राणकरी जाड्यध्वंसकर्त्री जयेश्वरी । जगद्बीजा जयावासा जन्मभूर्जन्मनाशिनी ॥ ९६ ॥ जन्मान्त्यरहिता जैत्री जगद्योनिर्जपात्मिका । जयलक्षणसम्पूर्णा जयदानकृतोद्यमा ॥ ९७ ॥ जम्भारात्यादिसंस्तुत्या जम्भारिफलदायिनी । जगत्त्रयहिता ज्येष्ठा जगत्त्रयवशङ्करी ॥ ९८ ॥ जगत्त्रयाम्बा जगती ज्वाला ज्वालितलोचना । ज्वालिनी ज्वलनाभासा ज्वलन्ती ज्वलनात्मिका ॥ ९९ ॥ जितारातिसुरस्तुत्या जितक्रोधा जितेन्द्रिया । जरामरणशून्या च जनित्री जन्मनाशिनी ॥ १०० ॥ जलजाभा जलमयी जलजासनवल्लभा । जलजस्था जपाराध्या जनमङ्गलकारिणी ॥ १०१ ॥ ॥ ऐं क्लीं सौः कल्याणि कामधारिणि वद वद वाग्वादिनि स्वाहा ॥ कामिनी कामरूपा च काम्या कामप्रदायिनी । कमौली कामदा कर्त्री क्रतुकर्मफलप्रदा ॥ १०२ ॥ कृतघ्नघ्नी क्रियारूपा कार्यकारणरूपिणी । कञ्जाक्षी करुणारूपा केवलामरसेविता ॥ १०३ ॥ कल्याणकारिणी कान्ता कान्तिदा कान्तिरूपिणी । कमला कमलावासा कमलोत्पलमालिनी ॥ १०४ ॥ कुमुद्वती च कल्याणी कान्तिः कामेशवल्लभा । कामेश्वरी कमलिनी कामदा कामबन्धिनी ॥ १०५ ॥ कामधेनुः काञ्चनाक्षी काञ्चनाभा कलानिधिः । क्रिया कीर्तिकरी कीर्तिः क्रतुश्रेष्ठा कृतेश्वरी ॥ १०६ ॥ क्रतुसर्वक्रियास्तुत्या क्रतुकृत्प्रियकारिणी । कलेशनाशकरी कर्त्री कर्मदा कर्मबन्धिनी ॥ १०७ ॥ कर्मबन्धहरी कृष्टा क्लमघ्नी कञ्जलोचना । कन्दर्पजननी कान्ता करुणा करुणावती ॥ १०८ ॥ क्लीङ्कारिणी कृपाकारा कृपासिन्धुः कृपावती । करुणार्द्रा कीर्तिकरी कल्मषघ्नी क्रियाकरी ॥ १०९ ॥ क्रियाशक्तिः कामरूपा कमलोत्पलगन्धिनी । कला कलावती कूर्मी कूटस्था कञ्जसंस्थिता ॥ ११० ॥ कालिका कल्मषघ्नी च कमनीयजटान्विता । करपद्मा कराभीष्टप्रदा क्रतुफलप्रदा ॥ १११ ॥ कौशिकी कोशदा काव्या कर्त्री कोशेश्वरी कृशा । कूर्मयाना कल्पलता कालकूटविनाशिनी ॥ ११२ ॥ कल्पोद्यानवती कल्पवनस्था कल्पकारिणी । कदम्बकुसुमाभासा कदम्बकुसुमप्रिया ॥ ११३ ॥ कदम्बोद्यानमध्यस्था कीर्तिदा कीर्तिभूषणा । कुलमाता कुलावासा कुलाचारप्रियङ्करी ॥ ११४ ॥ कुलनाथा कामकला कलानाथा कलेश्वरी । कुन्दमन्दारपुष्पाभा कपर्दस्थितचन्द्रिका ॥ ११५ ॥ कवित्वदा काव्यमाता कविमाता कलाप्रदा ॥ ११६ ॥ ॥ ओं सौः क्लीं ऐं वद वद वाग्वादिनि स्वाहा ॥ तरुणी तरुणी ताता ताराधिपसमानना ॥ ११६ ॥ तृप्तिस्तृप्तिप्रदा तर्क्या तपनी तापिनी तथा । तर्पणी तीर्थरूपा च त्रिदशा त्रिदशेश्वरी ॥ ११७ ॥ त्रिदिवेशी त्रिजननी त्रिमाता त्र्यम्बकेश्वरी । त्रिपुरा त्रिपुरेशानी त्र्यम्बका त्रिपुराम्बिका ॥ ११८ ॥ त्रिपुरश्रीस्त्रयीरूपा त्रयीवेद्या त्रयीश्वरी । त्रय्यन्तवेदिनी ताम्रा तापत्रितयहारिणी ॥ ११९ ॥ तमालसदृशी त्राता तरुणादित्यसन्निभा । त्रैलोक्यव्यापिनी तृप्ता तृप्तिकृत्तत्त्वरूपिणी ॥ १२० ॥ तुर्या त्रैलोक्यसंस्तुत्या त्रिगुणा त्रिगुणेश्वरी । त्रिपुरघ्नी त्रिमाता च त्र्यम्बका त्रिगुणान्विता ॥ १२१ ॥ तृष्णाच्छेदकरी तृप्ता तीक्ष्णा तीक्ष्णस्वरूपिणी । तुला तुलादिरहिता तत्तद्ब्रह्मस्वरूपिणी ॥ १२२ ॥ त्राणकर्त्री त्रिपापघ्नी त्रिपदा त्रिदशान्विता । तथ्या त्रिशक्तिस्त्रिपदा तुर्या त्रैलोक्यसुन्दरी ॥ १२३ ॥ तेजस्करी त्रिमूर्त्याद्या तेजोरूपा त्रिधामता । त्रिचक्रकर्त्री त्रिभगा तुर्यातीतफलप्रदा ॥ १२४ ॥ तेजस्विनी तापहरी तापोपप्लवनाशिनी । तेजोगर्भा तपःसारा त्रिपुरारिप्रियङ्करी ॥ १२५ ॥ तन्वी तापससन्तुष्टा तपनाङ्गजभीतिनुत् । त्रिलोचना त्रिमार्गा च तृतीया त्रिदशस्तुता ॥ १२६ ॥ त्रिसुन्दरी त्रिपथगा तुरीयपददायिनी । ॥ ओं ह्रीं श्रीं क्लीं ऐं नमः शुद्धफलदे ऐं वद वद वाग्वादिनि स्वाहा ॥ शुभा शुभावती शान्ता शान्तिदा शुभदायिनी ॥ १२७ ॥ शीतला शूलिनी शीता श्रीमती च शुभान्विता । ॥ ओं ऐं यां यीं यूं यैं यौं यः ऐं वद वद वाग्वादिनि स्वाहा ॥ योगसिद्धिप्रदा योग्या यज्ञेनपरिपूरिता ॥ १२८ ॥ यज्या यज्ञमयी यक्षी यक्षिणी यक्षिवल्लभा । यज्ञप्रिया यज्ञपूज्या यज्ञतुष्टा यमस्तुता ॥ १२९ ॥ यामिनीयप्रभा याम्या यजनीया यशस्करी । यज्ञकर्त्री यज्ञरूपा यशोदा यज्ञसंस्तुता ॥ १३० ॥ यज्ञेशी यज्ञफलदा योगयोनिर्यजुःस्तुता । यमिसेव्या यमाराध्या यमिपूज्या यमीश्वरी ॥ १३१ ॥ योगिनी योगरूपा च योगकर्तृप्रियङ्करी । योगयुक्ता योगमयी योगयोगीश्वराम्बिका ॥ १३२ ॥ योगज्ञानमयी योनिर्यमाद्यष्टाङ्गयोगदा । यन्त्रिताघौघसंहारा यमलोकनिवारिणी ॥ १३३ ॥ यष्टिव्यष्टीशसंस्तुत्या यमाद्यष्टाङ्गयोगयुक् । योगीश्वरी योगमाता योगसिद्धा च योगदा ॥ १३४ ॥ योगारूढा योगमयी योगरूपा यवीयसी । यन्त्ररूपा च यन्त्रस्था यन्त्रपूज्या च यन्त्रिता ॥ १३५ ॥ युगकर्त्री युगमयी युगधर्मविवर्जिता । यमुना यमिनी याम्या यमुनाजलमध्यगा ॥ १३६ ॥ यातायातप्रशमनी यातनानां निकृन्तनी । योगावासा योगिवन्द्या यत्तच्छब्दस्वरूपिणी ॥ १३७ ॥ योगक्षेममयी यन्त्रा यावदक्षरमातृका । यावत्पदमयी यावच्छब्दरूपा यथेश्वरी ॥ १३८ ॥ यत्तदीया यक्षवन्द्या यद्विद्या यतिसंस्तुता । यावद्विद्यामयी यावद्विद्याबृन्दसुवन्दिता ॥ १३९ ॥ योगिहृत्पद्मनिलया योगिवर्यप्रियङ्करी । योगिवन्द्या योगिमाता योगीशफलदायिनी ॥ १४० ॥ यक्षवन्द्या यक्षपूज्या यक्षराजसुपूजिता । यज्ञरूपा यज्ञतुष्टा यायजूकस्वरूपिणी ॥ १४१ ॥ यन्त्राराध्या यन्त्रमध्या यन्त्रकर्तृप्रियङ्करी । यन्त्रारूढा यन्त्रपूज्या योगिध्यानपरायणा ॥ १४२ ॥ यजनीया यमस्तुत्या योगयुक्ता यशस्करी । योगबद्धा यतिस्तुत्या योगज्ञा योगनायकी ॥ १४३ ॥ योगिज्ञानप्रदा यक्षी यमबाधाविनाशिनी । योगिकाम्यप्रदात्री च योगिमोक्षप्रदायिनी ॥ १४४ ॥ ॥ फलश्रुतिः ॥ इति नाम्नां सरस्वत्याः सहस्रं समुदीरितम् । मन्त्रात्मकं महागोप्यं महासारस्वतप्रदम् ॥ १ ॥ यः पठेच्छृणुयाद्भक्त्या त्रिकालं साधकः पुमान् । सर्वविद्यानिधिः साक्षात् स एव भवति ध्रुवम् ॥ २ ॥ लभते सम्पदः सर्वाः पुत्रपौत्रादिसम्युताः । मूकोऽपि सर्वविद्यासु चतुर्मुख इवापरः ॥ ३ ॥ भूत्वा प्राप्नोति सान्निध्यं अन्ते धातुर्मुनीश्वर । सर्वमन्त्रमयं सर्वविद्यामानफलप्रदम् ॥ ४ ॥ महाकवित्वदं पुंसां महासिद्धिप्रदायकम् । कस्मैचिन्न प्रदातव्यं प्राणैः कण्ठगतैरपि ॥ ५ ॥ महारहस्यं सततं वाणीनामसहस्रकम् । सुसिद्धमस्मदादीनां स्तोत्रं ते समुदीरितम् ॥ ६ ॥ ॥ इति श्रीस्कान्दपुराणान्तर्गत सनत्कुमारसंहितायां नारदसनत्कुमारसंवादे श्री सरस्वती सहस्रनाम स्तोत्रम् ॥