Sri Dattatreya Sahasranama Stotram 2 – श्री दत्तात्रेय सहस्रनाम स्तोत्रम् २

॥ श्री दत्तात्रेय सहस्रनाम स्तोत्रम् २ ॥ ॥ प्रस्तावना ॥ कदाचिच्छङ्कराचार्यश्चिन्तयित्वा दिवाकरम् । किं साधितं मया लोके पूजया स्तुतिवन्दनैः ॥ १ ॥ बहुकाले गते तस्य दत्तात्रेयात्मको मुनिः । स्वप्ने प्रदर्शयामास सूर्यरूपमनुत्तमम् ॥ २ ॥ उवाच शङ्करं तत्र पतद्रूपमधारयत् । प्राप्यसे त्वं सर्वसिद्धिकारणं स्तोत्रमुत्तमम् ॥ ३ ॥ उपदेक्ष्ये दत्तनामसहस्रं देवपूजितम् । दातुं वक्तुमशक्यं च रहस्यं मोक्षदायकम् ॥ ४ ॥ जपेषु पुण्यतीर्थेषु चान्द्रायणशतेषु च । यज्ञव्रतादिदानेषु सर्वपुण्यफलप्रदम् ॥ ५ ॥ शतवारं जपेन्नित्यं कर्मसिद्धिर्न संशयः । एकेनोच्चारमात्रेण तत्स्वरूपं लभेन्नरः ॥ ६ ॥ योगत्रयं च लभते सर्वयोगान्न संशयः । मातृपितृगुरूणां च हत्यादोषो विनश्यति ॥ ७ ॥ अनेन यः किमित्युक्त्वा रौरवं नरकं व्रजेत् । पठितव्यं श्रावितव्यं श्रद्धाभक्तिसमन्वितैः ॥ ८ ॥ सङ्करीकृतपापैश्च मलिनीकरणैरपि । पापकोटिसहस्रैश्च मुच्यते नात्र संशयः ॥ ९ ॥ यद्गृहे संस्थितं स्तोत्रं दत्तनामसहस्रकम् । सर्वावश्यादिकर्माणि समुच्चार्य जपेद्ध्रुवम् ॥ १० ॥ तत्तत्कार्यं च लभते मोक्षवान् योगवान् भवेत् ॥ ॥ विनियोगः ॥ ओं अस्य श्रीदत्तात्रेयसहस्रनामस्तोत्रमन्त्रस्य ब्रह्मऋषिः । अनुष्टुप्छन्दः । श्रीदत्तपुरुषः परमात्मा देवता । ओं हंसहंसाय विद्महे इति बीजम् । सोऽहं सोऽहं च धीमहि इति शक्तिः । हंसः सोऽहं च प्रचोदयात् इति कीलकम् । श्रीपरमपुरुषपरमहंसपरमात्मप्रीत्यर्थे जपे विनियोगः ॥ ॥ न्यासः ॥ ओं हंसो गणेशाय अङ्गुष्ठाभ्यां नमः । ओं हंसी प्रजापतये तर्जनीभ्यां नमः । ओं हंसूं महाविष्णवे मध्यमाभ्यां नमः । ओं हंसैः शम्भवे अनामिकाभ्यां नमः । ओं हंसौ जीवात्मने कनिष्ठिकाभ्यां नमः । ओं हंसः परमात्मने करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः । एवं हृदयादिषडङ्गन्यासः । ओं हंसः सोऽहं हंसः इति दिग्बन्धः ॥ ॥ ध्यानम् ॥ बालार्कप्रभमिन्द्रनीलजटिलं भस्माङ्गरागोज्ज्वलं शान्तं नादविलीनचित्तपवनं शार्दूलचर्माम्बरम् । ब्रह्माद्यैः सनकादिभिः परिवृतं सिद्धैर्महायोगिभिः दत्तात्रेयमुपास्महे हृदि मुदा ध्येयं सदा योगिनाम् ॥ १ ॥ ॥ सहस्रनाम स्तोत्रम् ॥ ओं श्रीमान्देवो विरूपाक्षो पुराणपुरुषोत्तमः । ब्रह्मा परो यतीनाथो दीनबन्धुः कृपानिधिः ॥ १ ॥ सारस्वतो मुनिर्मुख्यस्तेजस्वी भक्तवत्सलः । धर्मो धर्ममयो धर्मी धर्मदो धर्मभावनः ॥ २ ॥ भाग्यदो भोगदो भोगी भाग्यवान् भानुरञ्जनः । भास्करो भयहा भर्ता भावभूर्भवतारणः ॥ ३ ॥ कृष्णो लक्ष्मीपतिर्देवः पारिजातापहारकः । सिंहाद्रिनिलयः शम्भुर्व्यकटाचलवासकः ॥ ४ ॥ कोल्लापुरः श्रीजपवान् माहुरार्जितभिक्षुकः । सेतुतीर्थविशुद्धात्मा रामध्यानपरायणः ॥ ५ ॥ रामार्चितो रामगुरुः रामात्मा रामदैवतः । श्रीरामशिष्यो रामज्ञो रामैकाक्षरतत्परः ॥ ६ ॥ श्रीराममन्त्रविख्यातो राममन्त्राब्धिपारगः । रामभक्तो रामसखा रामवान् रामहर्षणः ॥ ७ ॥ अनसूयात्मजो देवदत्तश्चात्रेयनामकः । सुरूपः सुमतिः प्राज्ञः श्रीदो वैकुण्ठवल्लभः ॥ ८ ॥ विरजस्थानकः श्रेष्ठः सर्वो नारायणः प्रभुः । कर्मज्ञः कर्मनिरतो नृसिंहो वामनोऽच्युतः ॥ ९ ॥ कविः काव्यो जगन्नाथो जगन्मूर्तिरनामयः । मत्स्यः कूर्मो वराहश्च हरिः कृष्णो महास्मयः ॥ १० ॥ रामो रामो रघुपतिर्बुद्धः कल्की जनार्दनः । गोविन्दो माधवो विष्णुः श्रीधरो देवनायकः ॥ ११ ॥ त्रिविक्रमः केशवश्च वासुदेवो महेश्वरः । सङ्कर्षणः पद्मनाभो दामोदरपरः शुचिः ॥ १२ ॥ श्रीशैलवनचारी च भार्गवस्थानकोविदः । अहोबलनिवासी च स्वामी पुष्करणीप्रियः ॥ १३ ॥ कुम्भकोणनिवासी च काञ्चिवासी रसेश्वरः । रसानुभोक्ता सिद्धेशः सिद्धिमान् सिद्धवत्सलः ॥ १४ ॥ सिद्धरूपः सिद्धविधिः सिद्धाचारप्रवर्तकः । रसाहारो विषाहारो गन्धकादि प्रसेवकः ॥ १५ ॥ योगी योगपरो राजा धृतिमान् मतिमान्सुखी । बुद्धिमान्नीतिमान् बालो ह्युन्मत्तो ज्ञानसागरः ॥ १६ ॥ योगिस्तुतो योगिचन्द्रो योगिवन्द्यो यतीश्वरः । योगादिमान् योगरूपो योगीशो योगिपूजितः ॥ १७ ॥ काष्ठयोगी दृढप्रज्ञो लम्बिकायोगवान् दृढः । खेचरश्च खगः पूषा रश्मिवान्भूतभावनः ॥ १८ ॥ ब्रह्मज्ञः सनकादिभ्यः श्रीपतिः कार्यसिद्धिमान् । स्पृष्टास्पृष्टविहीनात्मा योगज्ञो योगमूर्तिमान् ॥ १९ ॥ मोक्षश्रीर्मोक्षदो मोक्षी मोक्षरूपो विशेषवान् । सुखप्रदः सुखः सौख्यः सुखरूपः सुखात्मकः ॥ २० ॥ रात्रिरूपो दिवारूपः सन्ध्याऽऽत्मा कालरूपकः । कालः कालविवर्णश्च बालः प्रभुरतुल्यकः ॥ २१ ॥ सहस्रशीर्षा पुरुषो वेदात्मा वेदपारगः । सहस्रचरणोऽनन्तः सहस्राक्षो जितेन्द्रियः ॥ २२ ॥ स्थूलसूक्ष्मो निराकारो निर्मोहो भक्तमोहवान् । महीयान्परमाणुश्च जितक्रोधो भयापहः ॥ २३ ॥ योगानन्दप्रदाता च योगो योगविशारदः । नित्यो नित्यात्मवान् योगी नित्यपूर्णो निरामयः ॥ २४ ॥ दत्तात्रेयो देवदत्तयोगी परमभास्करः । अवधूतः सर्वनाथः सत्कर्ता पुरुषोत्तमः ॥ २५ ॥ ज्ञानी लोकविभुः कान्तः शीतोष्णसमबुद्धकः । विद्वेषी जनसंहर्ता धर्मबुद्धिविचक्षणः ॥ २६ ॥ नित्यतृप्तो विशोकश्च द्विभुजः कामरूपकः । कल्याणोऽभिजनो धीरो विशिष्टः सुविचक्षणः ॥ २७ ॥ श्रीमद्भागवतार्थज्ञो रामायणविशेषवान् । अष्टादशपुराणज्ञो षड्दर्शनविजृम्भकः ॥ २८ ॥ निर्विकल्पः सुरश्रेष्ठो ह्युत्तमो लोकपूजितः । गुणातीतः पूर्णगुणी ब्रह्मण्यो द्विजसंवृतः ॥ २९ ॥ दिगम्बरो महाज्ञेयो विश्वात्माऽऽत्मपरायणः । वेदान्तश्रवणो वेदी कलावान्निष्कलत्रवान् ॥ ३० ॥ मितभाष्य मिताभाषी सौम्यो रामो जयः शिवः । सर्वजित् सर्वतोभद्रो जयकाङ्क्षी सुखावहः ॥ ३१ ॥ प्रत्यर्थिकीर्तिसंहर्ता मन्दरार्चितपादुकः । वैकुण्ठवासी देवेशो विरजास्नानमानसः ॥ ३२ ॥ श्रीमेरुनिलयो योगी बालार्कसमकान्तिमान् । रक्ताङ्गः श्यामलाङ्गश्च बहुवेषो बहुप्रियः ॥ ३३ ॥ महालक्ष्म्यन्नपूर्णेशः स्वधाकारो यतीश्वरः । स्वर्णरूपः स्वर्णदायी मूलिकायन्त्रकोविदः ॥ ३४ ॥ अनीतमूलिकायन्त्रो भक्ताभीष्टप्रदो महान् । शान्ताकारो महामायो माहुरस्थो जगन्मयः ॥ ३५ ॥ बद्धासनश्च सूक्षमांशी मिताहारो निरुद्यमः । ध्यानात्मा ध्यानयोगात्मा ध्यानस्थो ध्यानसत्प्रियः ॥ ३६ ॥ सत्यध्यानः सत्यमयः सत्यरूपो निजाकृतिः । त्रिलोकगुरुरेकात्मा भस्मोद्धूलितविग्रहः ॥ ३७ ॥ प्रियाप्रियसमः पूर्णो लाभालाभसमप्रियः । सुखदुःखसमो ह्रीमान् हिताहितसमः परः ॥ ३८ ॥ गुरुर्ब्रह्मा च विष्णुश्च महाविष्णुः सनातनः । सदाशिवो महेन्द्रश्च गोविन्दो मधुसूदनः ॥ ३९ ॥ कर्ता कारयिता रुद्रः सर्वचारी तु याचकः । सम्पत्प्रदो वृष्टिरूपो मेघरूपस्तपःप्रियः ॥ ४० ॥ तपोमूर्तिस्तपोराशिस्तपस्वी च तपोधनः । तपोमयस्तपःशुद्धो जनको विश्वसृग्विधिः ॥ ४१ ॥ तपःसिद्धस्तपःसाध्यस्तपःकर्ता तपःक्रतुः । तपःशमस्तपःकीर्तिस्तपोदारस्तपोऽत्ययः ॥ ४२ ॥ तपोरेतस्तपोज्योतिस्तपात्मा चात्रिनन्दनः । निष्कल्मषो निष्कपटो निर्विघ्नो धर्मभीरुकः ॥ ४३ ॥ वैद्युतस्तारकः कर्मवैदिको ब्राह्मणो यतिः । नक्षत्रतेजो दीप्तात्मा परिशुद्धो विमत्सरः ॥ ४४ ॥ जटी कृष्णाजिनपदो व्याघ्रचर्मधरो वशी । जितेन्द्रियश्चीरवासी शुक्लवस्त्राम्बरो हरिः ॥ ४५ ॥ चन्द्रानुजश्चन्द्रमुखः शुकयोगी वरप्रदः । दिव्ययोगी पञ्चतपो मासर्तुवत्सराननः ॥ ४६ ॥ भूतज्ञो वर्तमानज्ञ ह्येयज्ञो धर्मवत्सलः । प्रजाहितः सर्वहितो ह्यनिन्द्यो लोकवन्दितः ॥ ४७ ॥ आकुञ्चयोगसम्बद्धमलमूत्ररसादिकः । कनकीभूतमलवान् राजयोगविचक्षणः ॥ ४८ ॥ शकटादिविशेषज्ञो लम्बिकानीतितत्परः । प्रपञ्चरूपी बलवान् एककौपीनवस्त्रकः ॥ ४९ ॥ दिगम्बरः सोत्तरीयः सजटः सकमण्डलुः । निर्दण्डश्चासिदण्डश्च स्त्रीवेषः पुरुषाकृतिः ॥ ५० ॥ तुलसीकाष्ठमाली च रौद्रः स्फटिकमालिकः । निर्मालिकः शुद्धतरः स्वेच्छा अमरवान् परः ॥ ५१ ॥ उर्ध्वपुण्ड्रस्त्रिपुण्ड्राङ्को द्वन्द्वहीनः सुनिर्मलः । निर्जटः सजटो हेयो भस्मशायी सुभोगवान् ॥ ५२ ॥ मूत्रस्पर्शो मलस्पर्शोजातिहीनः सुजातिकः । अभक्ष्यभक्षो निर्भक्षो जगद्वन्दितदेहवान् ॥ ५३ ॥ भूषणो दूषणसमः कालाकालो दयानिधिः । बालप्रियो बालरुचिर्बालवानतिबालकः ॥ ५४ ॥ बालक्रीडो बालरतो बालसङ्घवृतो बली । बाललीलाविनोदश्च कर्णाकर्षणकारकः ॥ ५५ ॥ क्रयानीतवणिक्पण्यो गुडसूपादिभक्षकः । बालवद्गीतसन्दृष्टो मुष्टियुद्धकरश्चलः ॥ ५६ ॥ अदृश्यो दृश्यमानश्च द्वन्द्वयुद्धप्रवर्तकः । पलायमानो बालाढ्यो बालहासः सुसङ्गतः ॥ ५७ ॥ प्रत्यागतः पुनर्गच्छच्चक्रवद्गमनाकुलः । चोरवद्धृतसर्वस्वो जनताऽऽर्तिकदेहवान् ॥ ५८ ॥ प्रहसन्प्रवदन्दत्तो दिव्यमङ्गलविग्रहः । मायाबालश्च मायावी पूर्णलीलो मुनीश्वरः ॥ ५९ ॥ माहुरेशो विशुद्धात्मा यशस्वी कीर्तिमान् युवा । सविकल्पः सच्चिदाभो गुणवान् सौम्यभावनः ॥ ६० ॥ पिनाकी शशिमौली च वासुदेवो दिवस्पतिः । सुशिराः सूर्यतेजश्च श्रीगम्भीरोष्ठ उन्नतिः ॥ ६१ ॥ दशपद्मा त्रिशीर्षश्च त्रिभिर्व्याप्तो द्विशुक्लवान् । त्रिसमश्च त्रितात्मश्च त्रिलोकश्च त्रयम्बकः ॥ ६२ ॥ चतुर्द्वन्द्वस्त्रियवनस्त्रिकामो हंसवाहनः । चतुष्कलश्चतुर्दंष्ट्रो गतिः शम्भुः प्रियाननः ॥ ६३ ॥ चतुर्मतिर्महादंष्ट्रो वेदाङ्गी चतुराननः । पञ्चशुद्धो महायोगी महाद्वादशवानकः ॥ ६४ ॥ चतुर्मुखो नरतनुरजेयश्चाष्टवंशवान् । चतुर्दशसमद्वन्द्वो मुकुराङ्को दशांशवान् ॥ ६५ ॥ वृषाङ्को वृषभारूढश्चन्द्रतेजः सुदर्शनः । सामप्रियो महेशानश्चिदाकारोः नरोत्तमः ॥ ६६ ॥ यावान् करुणापूर्णो महेन्द्रो माहुरेश्वरः । वीरासनसमासीनो रामो रामपरायणः ॥ ६७ ॥ इन्द्रो वह्निर्यमः कालो निरृतिर्वरुणो यमः । वायुश्च रुद्रश्चेशानो लोकपालो महायशः ॥ ६८ ॥ यक्षगन्धर्वनागाश्च किन्नरः शुद्धरूपकः । विद्याधरश्चाहिपतिश्चारणः पन्नगेश्वरः ॥ ६९ ॥ चण्डिकेशः प्रचण्डश्च घण्टानादरतः प्रियः । वीणाध्वनिर्वैनतेयो नारदस्तुम्बरुर्हरः ॥ ७० ॥ वीणाप्रचण्डसौन्दर्यो राजीवाक्षश्च मन्मथः । चन्द्रो दिवाकरो गोपः केसरी सोमसोदरः ॥ ७१ ॥ सनकः शुकयोगी च नन्दी षण्मुखरागकः । गणेशो विघ्नराजश्च चन्द्राभो विजयो जयः ॥ ७२ ॥ अतीतकालचक्रश्च तामसः कालदण्डवान् । विष्णुचक्रः त्रिशूलेन्द्रो ब्रह्मदण्डो विरुद्धकः ॥ ७३ ॥ ब्रह्मास्त्ररूपो सत्येन्द्रः कीर्तिमान्गोपतिर्भवः । वसिष्ठो वामदेवश्च जाबाली कण्वरूपकः ॥ ७४ ॥ संवर्तरूपो मौद्गल्यो मार्कण्डेयश्च काश्यपः । त्रिजटो गार्ग्यरूपी च विषनाथो महोदयः ॥ ७५ ॥ त्वष्टा निशाकरः कर्मकाश्यपश्च त्रिरूपवान् । जमदग्निः सर्वरूपः सर्वनादो यतीश्वरः ॥ ७६ ॥ अश्वरूपी वैद्यपतिर्गरकण्ठोऽम्बिकार्चितः । चिन्तामणिः कल्पवृक्षो रत्नाद्रिरुदधिप्रियः ॥ ७७ ॥ महामण्डूकरूपी च कालाग्निसमविग्रहः । आधारशक्तिरूपी च कूर्मः पञ्चाग्निरूपकः ॥ ७८ ॥ क्षीरार्णवो महारूपो वराहश्च धृतावनिः । ऐरावतो जनः पद्मो वामनः कुमुदात्मवान् ॥ ७९ ॥ पुण्डरीकः पुष्पदन्तो मेघच्छन्नोऽभ्रचारकः । सितोत्पलाभो द्युतिमान् दृढोरस्कः सुरार्चितः ॥ ८० ॥ पद्मनाभः सुनाभश्च दशशीर्षः शतोदरः । अवाङ्मुखो पञ्चवक्त्रो रक्षाख्यात्मा द्विरूपकः ॥ ८१ ॥ स्वर्णमण्डलसञ्चारी वेदिस्थः सर्वपूजितः । स्वप्रसन्नः प्रसन्नात्मा स्वभक्ताभिमुखो मृदुः ॥ ८२ ॥ आवाहितः सन्निहितो वरदो ज्ञानवस्थितः । शालिग्रामात्मको ध्यातो रत्नसिंहासनस्थितः ॥ ८३ ॥ अर्घ्यप्रियः पाद्यतुष्टश्चाचम्यार्चितपादुकः । पञ्चामृतः स्नानविधिः शुद्धोदकसुसञ्चितः ॥ ८४ ॥ गन्धाक्षतसुसम्प्रीतः पुष्पालङ्कारभूषणः । अङ्गपूजाप्रियः सर्वो महाकीर्तिर्महाभुजः ॥ ८५ ॥ नामपूजाविशेषज्ञः सर्वनामस्वरूपकः । धूपितो दिव्यधूपात्मा दीपितो बहुदीपवान् ॥ ८६ ॥ बहुनैवेद्यसंहृष्टो निराजनविराजितः । सर्वातिरञ्जितानन्दः सौख्यवान् धवलार्जुनः ॥ ८७ ॥ विरागो निर्विरागश्च यज्ञार्चाङ्गो विभूतिकः । उन्मत्तो भ्रान्तचित्तश्च शुभचित्तः शुभाहुतिः ॥ ८८ ॥ सुरैरिष्टो लघिष्टश्च बहिष्ठो बहुदायकः । महिष्ठः सुमहौजाश्च बलिष्ठः सुप्रतिष्ठितः ॥ ९० ॥ काशीगङ्गाम्बुमज्जश्च कुलश्रीमन्त्रजापकः । चिकुरान्वितभालश्च सर्वाङ्गलिप्तभूतिकः ॥ ९० ॥ अनादिनिधनो ज्योतिभार्गवाद्यः सनातनः । तापत्रयोपशमनो मानवासो महोदयः ॥ ९१ ॥ ज्येष्ठः श्रेष्ठो महारौद्रः कालमूर्तिः सुनिश्चयः । ऊर्ध्वः समूर्ध्वलिङ्गश्च हिरण्यो हेमलिङ्गवान् ॥ ९२ ॥ सुवर्णः स्वर्णलिङ्गश्च दिव्यमूर्तिर्दिवस्पतिः । दिव्यलिङ्गो भवो भव्यः सर्वलिङ्गस्तु सर्वकः ॥ ९३ ॥ शिवलिङ्गः शिवो मायो ज्वलस्तूज्ज्वललिङ्गवान् । आत्मा चैवात्मलिङ्गश्च परमो लिङ्गपारगः ॥ ९४ ॥ सोमः सूर्यः सर्वलिङ्गः पाणियन्त्रपवित्रवान् । सद्योजातस्तपोरूपो भवोद्भव अनीश्वरः ॥ ९५ ॥ तत्सविद्रूपसविता वरेण्यश्च प्रचोदयात् । दूरदृष्टिर्दूरगतो दूरश्रवणतर्पितः ॥ ९६ ॥ योगपीठस्थितो विद्वान् नमस्कारितरासभः । नमस्कृतशुनश्चापि वज्रकष्ट्यातिभीषणः ॥ ९७ ॥ ज्वलन्मुखः प्रतीवाणी सखड्गो द्राविडप्रजः । पशुघ्नश्च रसोन्मत्तो रसोर्ध्वमुखरञ्जितः ॥ ९८ ॥ रसप्रियो रसात्मा च रसरूपी रसेश्वरः । रसाधिदैवतो भौमो रसाङ्गो रसभावनः ॥ ९९ ॥ रसोन्मदो रसकरो रसेन्द्रो रसपूजकः । रससिद्धः सिद्धरसो रसद्रव्यो रसोन्मुखः ॥ १०० ॥ रसाङ्कितो रसापूर्णो रसदो रसिको रसी । गन्धकादस्तालकादो गौरःस्फटिकसेवनः ॥ १०१ ॥ कार्यसिद्धः कार्यरुचिर्बहुकार्यो न कार्यवान् । अभेदी जनकर्ता च शङ्खचक्रगदाधरः ॥ १०२ ॥ कृष्णाजिनकिरीटी च श्रीकृष्णाजिनकञ्चुकः । मृगयायी मृगेन्द्रश्च गजरूपी गजेश्वरः ॥ १०३ ॥ दृढव्रतः सत्यवादी कृतज्ञो बलवान्बलः । गुणवान् कार्यवान् दान्तः कृतशोभो दुरासदः ॥ १०४ ॥ सुकालो भूतनिहितः समर्थश्चाण्डनायकः । सम्पूर्णदृष्टिरक्षुब्धो जनैकप्रियदर्शनः ॥ १०५ ॥ नियतात्मा पद्मधरो ब्रह्मवांश्चानसूयकः । उञ्च्छवृत्तिरनीशश्च राजभोगी सुमालिकः ॥ १०६ ॥ सुकुमारो जराहीनो चारघ्नो मञ्जुलेक्षणः । सुपादः स्वङ्गुलीकश्च सुजङ्घः शुभजानुकः ॥ १०७ ॥ शुभोरुः शुभलिङ्गश्च सुनाभो जघनोत्तमः । सुपार्श्वः सुस्तनो नीलः सुवक्षश्च सुजत्रुकः ॥ १०८ ॥ नीलग्रीवो महास्कन्धः सुभुजो दिव्यजङ्घकः । सुहस्तरेखो लक्ष्मीवान् दीर्घपृष्ठो यतिश्चलः ॥ १०९ ॥ उन्मीलितोन्मीलितश्च विशालाक्षश्च शुभ्रकः । शुभमध्यः सुभालश्च सुशिरा नीलरोमकः ॥ ११० ॥ बिम्बोष्ठः शुभ्रदन्तश्च विद्युज्जिह्वः सुतालुकः । दीर्घनासः सुताम्राक्षः सुकपोलः सुकर्णकः ॥ १११ ॥ विशिष्टग्रामणिस्कन्धः शिखिवर्णो विभावसुः । कैलासेशो विचित्रज्ञो वैकुण्ठेन्द्रो विचित्रवान् ॥ ११२ ॥ मनसेन्द्रश्चक्रवालो महेन्द्रो मन्दारधिपः । मलयो विन्ध्यरूपश्च हिमवान् मेरुरूपकः ॥ ११३ ॥ सुवेषो नव्यरूपात्मा मैनाको गन्धमादनः । सिंहाचलश्च वेदाद्रिः श्रीशैलः क्रकचात्मकः ॥ ११४ ॥ नानाचलश्चित्रकूटो दुर्वासो पर्वतात्मजः । यमुनाकृष्णवेणीशो भद्रेशो गौतमीपतिः ॥ ११५ ॥ गोदावरीशो गङ्गात्मा शोणकः कौशिकीपतिः । नर्मदेशस्तु कावेरीताम्रपर्णीश्वरो जटी ॥ ११६ ॥ सरिद्रूपा नदात्मा च समुद्रः सरिदीश्वरः । ह्रादिनीशः पावनीशो नलिनीशः सुचक्षुमान् ॥ ११७ ॥ सीतानदीपतिः सिन्धूरेवेशी मुरलीपतिः । लवणेक्षुः क्षीरनिधिः सुराब्धिः सर्पिरम्बुधिः ॥ ११८ ॥ दयाब्धिशुद्धजलधिस्तत्वरूपी धनाधिपः । भूपालमधुरागज्ञो मालनीरागकोविदः ॥ ११९ ॥ पौण्ड्रक्रियाज्ञः श्रीरागो नानारागार्णवान्तकः । वेदादिरूपो ह्रींरूपो ह्रूंरूपः क्लींविकारकः ॥ १२० ॥ ग्लूंमयः क्लींमयः प्रख्यो हूंमयः क्रौंमयो भटः । धींमयो लुङ्मयो लाङ्गो घंमयः खंमयः खगः ॥ १२१ ॥ खंमयो ञंमयश्चाङ्गो बीजाङ्गो बीजाजंमयः । झङ्करष्टङ्करःष्टङ्गो डङ्करो ढङ्करोऽणुकः ॥ १२२ ॥ तङ्करस्थङ्करस्तुङ्गो द्रांमुद्रारूपकः सुदः । दक्षो दण्डी दानवघ्नो अप्रतिद्वन्द्ववामदः ॥ १२३ ॥ धंरूपो नंस्वरूपश्च पङ्कजाक्षश्च फंमयः । महेन्द्रो मधुभोक्ता च मन्दरेतास्तु भंमयः ॥ १२४ ॥ रंमयो रिङ्करो रङ्गो लङ्करः वंमयः शरः । शङ्करः षण्मुखो हंसः शङ्करः शङ्करोऽक्षयः ॥ १२५ ॥ ओमित्येकाक्षरात्मा च सर्वबीजस्वरूपकः । श्रीकरः श्रीपदः श्रीशः श्रीनिधिः श्रीनिकेतनः ॥ १२६ ॥ पुरुषोत्तमः सुखी योगी दत्तात्रेयो हृदिप्रियः । तत्सम्युतः सदायोगी धीरतन्त्रः सुसाधकः ॥ १२७ ॥ पुरुषोत्तमो यतिश्रेष्ठो दत्तात्रेयः सखीत्ववान् । वसिष्ठवामदेवाभ्यां दत्तः पुरुषः ईरितः ॥ १२८ ॥ ॥ फलश्रुति ॥ यावत्तिष्ठते ह्यस्मिन् तावत्तिष्ठति तत्सुखः । य इदं शृणुयान्नित्यं ब्रह्मसायुज्यतां व्रजेत् ॥ १२९ ॥ भुक्तिमुक्तिकरं तस्य नात्रकार्या विचारणा । आयुष्मत्पुत्रपौत्रांश्च दत्तात्रेयः प्रदर्शयेत् ॥ १३० ॥ धन्यं यशस्यमायुष्यं पुत्रभाग्यविवर्धनम् । करोति लेखनादेव परार्थं वा न संशयः ॥ १३१ ॥ यः करोत्युपदेशं च नामदत्तसहस्रकम् । स च याति च सायुज्यं श्रीमान् श्रीमान् न संशयः ॥ १३२ ॥ पठनाच्छ्रवणाद्वापि सर्वान्कामानवाप्नुयात् । खेचरत्वं कार्यसिद्धिं योगसिद्धिमवाप्नुयात् ॥ १३३ ॥ ब्रह्मराक्षसवेतालैः पिशाचैः कामिनीमुखैः । पीडाकरैः सुखकरैर्ग्रहैर्दुष्टैर्न बाध्यते ॥ १३४ ॥ देवैः पिशाचैर्मुच्येत सकृदुच्चारणेन तु । यस्मिन् देशे स्थितं चैतत्पुस्तकं दत्तनामकम् ॥ १३५ ॥ पञ्चयोजनविस्तारं रक्षणं नात्र संशयः । सर्वबीजसमायुक्तं स्तोत्रं नामसहस्रकम् ॥ १३६ ॥ सर्वमन्त्रस्वरूपं च दत्तात्रेयस्वरूपकम् । एकवारं पठित्वा तु ताम्रपात्रे जलं स्पृशेत् ॥ १३७ ॥ पीत्वा चेत्सर्वरोगैश्च मुच्यते नात्र संशयः । स्त्रीवश्यं पुरुषवश्यं राजवश्यं जयावहम् ॥ १३८ ॥ सम्पत्प्रदं मोक्षकरं पठेन्नित्यमतन्द्रितः । लीयन्तेऽस्मिन्प्रपञ्चार्थान् वैरिशोकादिकारितः ॥ १३९ ॥ पठनात्तु प्रसन्नोऽहं शङ्कराचार्य बुद्धिमान् । भविष्यति न सन्देहः पठितः प्रातरेव माम् ॥ १४० ॥ उपदेक्ष्ये सर्वयोगान् लम्बिकादिबहून्वरान् । दत्तात्रेयस्तु चेत्युक्त्वा स्वप्ने चान्तरधीयत ॥ १४१ ॥ स्वप्नादुत्थाय चाचार्यः विस्मयं परमं गतः । स्वप्नोपदिष्टं तं स्तोत्रं दत्तात्रेयेन योगिना ॥ १४२ ॥ सहस्रनामकं दिव्यं पठित्वा योगवान्भवेत् । ज्ञानयोगयतित्वं च पराकायप्रवेशनम् ॥ १४३ ॥ बहुविद्याखेचरत्वं दीर्घायुस्तत्प्रसादतः । तदारभ्य भुवि श्रेष्ठः प्रसिद्धश्चाभवद्यती ॥ १४४ ॥ ॥ इति श्रीशङ्कराचार्यस्वप्नावस्थायां दत्तात्रेयोपदेशितं सकलपुराणवेदोक्त प्रपञ्चार्थसारवत् स्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥