Ishana Stuti – ईशान स्तुतिः

_**( )**_ व्यास उवाच । प्रजापतीनां प्रथमं तेजसां पुरुषं प्रभुम् । भुवनं भूर्भुवं देवं सर्वलोकेश्वरं प्रभुम् ॥ १ ॥ ईशानं वरदं पार्थ दृष्टवानसि शङ्करम् । तं गच्छ शरणं देवं वरदं भुवनेश्वरम् ॥ २ ॥ महादेवं महात्मानमीशानं जटिलं शिवम् । त्र्यक्षं महाभुजं रुद्रं शिखिनं चीरवाससम् ॥ ३ ॥ महादेवं हरं स्थाणुं वरदं भुवनेश्वरम् । जगत्प्रधानमधिकं जगत्प्रीतमधीश्वरम् ॥ ४ ॥ जगद्योनिं जगद्द्वीपं जयिनं जगतो गतिम् । विश्वात्मानां विश्वसृजं विश्वमूर्तिं यशस्विनम् ॥ ५ ॥ विश्वेश्वरं विश्वनरं कर्मणामीश्वरं प्रभुम् । शम्भुं स्वयम्भुं भूतेशं भूतभव्यभवोद्भवम् ॥ ६ ॥ योगं योगेश्वरं सर्वं सर्वलोकेश्वरेश्वरम् । सर्वश्रेष्ठं जगच्छ्रेष्ठं वरिष्ठं परमेष्ठिनम् ॥ ७ ॥ लोकत्रयविधातारमेकं लोकत्रयाश्रयम् । सुदुर्जयं जगन्नाथं जन्ममृत्युजरातिगम् ॥ ८ ॥ ज्ञानात्मानं ज्ञानगम्यं ज्ञानश्रेष्ठं सुदुर्विदम् । दातारं चैव भक्तानां प्रसादविहितान् वरान् ॥ ९ ॥ तस्य पारिषदा दिव्या रूपैर्नानाविधैर्विभोः । वामना जटिला मुण्डा ह्रस्वग्रीवा महोदराः ॥ १० ॥ महाकाया महोत्साहा महाकर्णास्तथापरे । अननैर्विकृतैः पादैः पार्थ वेषैश्च वैकृतैः ॥ ११ ॥ ईदृशैः स महादेवः पूज्यमानो महेश्वरः । स शिवस्तात तेजस्वी प्रसादाद्याति तेऽग्रतः ॥ १२ ॥ तस्मिन् घोरे सदा पार्थ सङ्ग्रामे लोमहर्षणे । द्रौणिकर्णकृपैर्गुप्तां महेष्वासैः प्रहारिभिः ॥ १३ ॥ कस्तां सेनां तदा पार्थ मनसापि प्रधर्षयेत् । ऋते देवान्महेष्वासाद्बहुरूपान्महेश्वरात् ॥ १४ ॥ स्थातुमुत्सहते कश्चिन्न तस्मिन्नग्रतः स्थिते । न हि भूतं समं तेन त्रिषु लोकेषु विद्यते ॥ १५ ॥ गन्धेनापि हि सङ्ग्रामे तस्य क्रुद्धस्य शत्रवः । विसञ्ज्ञा हतभूयिष्ठा वेपन्ति च पतन्ति च ॥ १६ ॥ तस्मै नमस्तु कुर्वन्तो देवास्तिष्ठन्ति वै दिवि । ये चान्ये मानवा लोके ये च स्वर्गजितो नराः ॥ १७ ॥ ये भक्ता वरदं देवं शिवं रुद्रमुमापतिम् । इह लोके सुखं प्राप्य ते यान्ति परमां गतिम् ॥ १८ ॥ नमस्कुरुष्व कौन्तेय तस्मै शान्ताय वै सदा । रुद्राय शितिकण्ठाय कनिष्ठाय सुवर्चसे ॥ १९ ॥ कपर्दिने करालाय हर्यक्ष वरदाय च । याम्यायारक्तकेशाय सद्वृत्ते शङ्कराय च ॥ २० ॥ काम्याय हरिनेत्राय स्थाणवे पुरुषाय च । हरिकेशाय मुण्डाय कनिष्ठाय सुवर्चसे ॥ २१ ॥ भास्कराय सुतीर्थाय देवदेवाय रंहसे । बहुरूपाय शर्वाय प्रियाय प्रियवाससे ॥ २२ ॥ उष्णीषिणे सुवक्त्राय सहस्राक्षाय मीढुषे । गिरिशाय सुशान्ताय पतये चीरवाससे ॥ २३ ॥ हिरण्यबाहवे राजन्नुग्राय पतये दिशाम् । पर्जन्यपतये चैव भूतानां पतये नमः ॥ २४ ॥ वृक्षाणां पतये चैव गवां च पतये तथा । वृक्षैरावृतकायाय सेनान्ये मध्यमाय च ॥ २५ ॥ श्रुवहस्ताय देवाय धन्विने भार्गवाय च । बहुरूपाय विश्वस्य पतये मुञ्जवाससे ॥ २६ ॥ सहस्रशिरसे चैव सहस्रनयनाय च । सहस्रबाहवे चैव सहस्रचरणाय च ॥ २७ ॥ शरणं गच्छ कौन्तेय वरदं भुवनेश्वरम् । उमापतिं विरूपाक्षं दक्षयज्ञनिबर्हणम् ॥ २८ ॥ प्रजानां पतिमव्यग्रं भूतानां पतिमव्ययम् । कपर्दिनं वृषावर्तं वृषनाभं वृषध्वजम् ॥ २९ ॥ वृषदर्पं वृषपतिं वृषशृङ्गं वृषर्षभम् । वृषाङ्कं वृषभोदारं वृषभं वृषभेक्षणम् ॥ ३० ॥ वृषायुधं वृषशरं वृषभूतं महेश्वरम् । महोदरं महाकायं द्वीपिचर्मनिवासिनम् ॥ ३१ ॥ लोकेशं वरदं मुण्डं ब्रह्मण्यं ब्राह्मणप्रियम् । त्रिशूलपाणिं वरदं खड्गचर्मधरं शुभम् ॥ ३२ ॥ पिनाकिनं खण्डपर्शुं लोकानां पतिमीश्वरम् । [खड्गधरं] प्रपद्ये देवमीशानं शरण्यं चीरवाससम् ॥ ३३ ॥ नमस्तस्मै सुरेशाय यस्य वैश्रवणः सखा । सुवाससे नमो नित्यं सुव्रताय सुधन्विने ॥ ३४ ॥ धनुर्धराय देवय प्रियधन्वाय धन्विने । धन्वन्तराय धनुषे धन्वाचार्याय ते नमः ॥ ३५ ॥ उग्रायुधाय देवय नमः सुरवराय च । नमोऽस्तु बहुरूपाय नमस्ते बहुधन्विने ॥ ३६ ॥ नमोऽस्तु स्थाणवे नित्यं नमस्तस्मै सुधन्विने । नमोऽस्तु त्रिपुरघ्नाय भगघ्नाय च वै नमः ॥ ३७ ॥ वनस्पतीनां पतये नराणां पतये नमः । मातॄणां पतये चैव गणानां पतये नमः ॥ ३८ ॥ गवां च पतये नित्यं यज्ञानां पतये नमः । अपां च पतये नित्यं देवानां पतये नमः ॥ ३९ ॥ पूष्णो दन्तविनाशाय त्र्यक्षाय वरदाय च । हराय नीलकण्ठाय स्वर्णकेशाय वै नमः ॥ ४० ॥ इति श्रीमहाभारते द्रोणपर्वणि त्र्यधिकद्विशतोऽध्याये ईशान स्तुतिः ॥ इतर पश्यतु ।