Sri Dakshinamurthy Varnamala Stotram – श्री दक्षिणामूर्ति वर्णमाला स्तोत्रम्

॥ श्री दक्षिणामूर्ति वर्णमाला स्तोत्रम् ॥ ओमित्येतद्यस्य बुधैर्नाम गृहीतं यद्भासेदं भाति समस्तं वियदादि । यस्याज्ञातः स्वस्वपदस्था विधिमुख्या- -स्तं प्रत्यञ्चं दक्षिणवक्त्रं कलयामि ॥ १ ॥ नम्राङ्गाणां भक्तिमतां यः पुरुषार्थान् दत्वा क्षिप्रं हन्ति च तत्सर्वविपत्तीः । पादाम्भोजाधस्तनितापस्मृतिमीशं तं प्रत्यञ्चं दक्षिणवक्त्रं कलयामि ॥ २ ॥ मोहध्वस्त्यै वैणिकवैयासिकिमुख्याः संविन्मुद्रापुस्तकवीणाक्षगुणान्यम् । हस्ताम्भोजैर्बिभ्रतमाराधितवन्त- -स्तं प्रत्यञ्चं दक्षिणवक्त्रं कलयामि ॥ ३ ॥ भद्रारूढं भद्रदमाराधयितॄणां भक्तिश्रद्धापूर्वकमीशं प्रणमन्ति । आदित्या यं वाञ्छितसिद्ध्यै करुणाब्धिं तं प्रत्यञ्चं दक्षिणवक्त्रं कलयामि ॥ ४ ॥ गर्भान्तःस्थाः प्राणिन एते भवपाश- -च्छेदे दक्षं निश्चितवन्तः शरणं यम् । आराध्याङ्घ्रिप्रस्फुरदम्भोरुहयुग्मं तं प्रत्यञ्चं दक्षिणवक्त्रं कलयामि ॥ ५ ॥ वक्त्रं धन्याः संसृतिवार्धेरतिमात्रा- -द्भीताः सन्तः पूर्णशशाङ्कद्युति यस्य । सेवन्तेऽध्यासीनमनन्तं वटमूलं तं प्रत्यञ्चं दक्षिणवक्त्रं कलयामि ॥ ६ ॥ तेजःस्तोमैरङ्गदसङ्घट्टितभास्व- -न्माणिक्योत्थैर्भासितविश्वो रुचिरैर्यः । तेजोमूर्तिं खानिलतेजःप्रमुखाब्धिं तं प्रत्यञ्चं दक्षिणवक्त्रं कलयामि ॥ ७ ॥ दध्याज्यादिद्रव्यककर्माण्यखिलानि त्यक्त्वा काङ्क्षां कर्मफलेष्वत्र करोति । यज्जिज्ञासारूपफलार्थी क्षितिदेव- -स्तं प्रत्यञ्चं दक्षिणवक्त्रं कलयामि ॥ ८ ॥ क्षिप्रं लोके यं भजमानः पृथुपुण्यः प्रध्वस्ताधिः प्रोज्झितसंसृत्यखिलार्तिः । प्रत्यग्भूतं ब्रह्म परं सन् रमते य- -स्तं प्रत्यञ्चं दक्षिणवक्त्रं कलयामि ॥ ९ ॥ ॥ वर्णमाला संयोजनम् ॥ णानेत्येवं यन्मनुमध्यस्थितवर्णा- -न्भक्ताः काले वर्णगृहीत्यै प्रजपन्तः । मोदन्ते सम्प्राप्तसमस्तश्रुतितन्त्रा- -स्तं प्रत्यञ्चं दक्षिणवक्त्रं कलयामि ॥ १० ॥ मूर्तिश्छायानिर्जितमन्दाकिनिकुन्द- -प्रालेयाम्भोराशिसुधाभूतिसुरेभा । यस्याभ्राभा हासविधौ दक्षशिरोधि- -स्तं प्रत्यञ्चं दक्षिणवक्त्रं कलयामि ॥ ११ ॥ तप्तस्वर्णच्छायजटाजूटकटाह- -प्रोद्यद्वीचीवल्लिविराजत्सुरसिन्धुम् । नित्यं सूक्ष्मं नित्यनिरस्ताखिलदोषं तं प्रत्यञ्चं दक्षिणवक्त्रं कलयामि ॥ १२ ॥ येन ज्ञातेनैव समस्तं विदितं स्या- -द्यस्मादन्यद्वस्तु जगत्यां शशशृङ्गम् । यं प्राप्तानां नास्ति परं प्राप्यमनादिं तं प्रत्यञ्चं दक्षिणवक्त्रं कलयामि ॥ १३ ॥ मत्तो मारो यस्य ललाटाक्षिभवाग्नि- -स्फूर्जत्कीलप्रोषीतभस्मीकृतदेहः । तद्भस्मासीद्यस्य सुजातः पटवास- -स्तं प्रत्यञ्चं दक्षिणवक्त्रं कलयामि ॥ १४ ॥ ह्यम्भोराशौ संसृतिरूपे लुठतां तत् पारं गन्तुं यत्पदभक्तिर्दृढनौका । सर्वाराध्यं सर्वगमानन्दपयोधिं तं प्रत्यञ्चं दक्षिणवक्त्रं कलयामि ॥ १५ ॥ मेधावी स्यादिन्दुवतंसं धृतवीणं कर्पूराभं पुस्तकहस्तं कमलाक्षम् । चित्ते ध्यायन् यस्य वपुर्द्राङ्निमिषार्धं तं प्रत्यञ्चं दक्षिणवक्त्रं कलयामि ॥ १६ ॥ धाम्नां धाम प्रौढरुचीनां परमं यत् सूर्यादीनां यस्य स हेतुर्जगदादेः । एतावान्यो यस्य न सर्वेश्वरमीड्यं तं प्रत्यञ्चं दक्षिणवक्त्रं कलयामि ॥ १७ ॥ प्रत्याहारप्राणनिरोधादिसमर्थै- -र्भक्तैर्दान्तैः सम्यतचित्तैर्यतमानैः । स्वात्मत्वेन ज्ञायत एव त्वरया य- -स्तं प्रत्यञ्चं दक्षिणवक्त्रं कलयामि ॥ १८ ॥ ज्ञांशीभूतान् प्राणिन एतान् फलदाता चित्तान्तःस्थः प्रेरयति स्वे सकलेऽपि । कृत्ये देवः प्राक्तनकर्मानुसरः सं- -स्तं प्रत्यञ्चं दक्षिणवक्त्रं कलयामि ॥ १९ ॥ प्रज्ञामात्रं प्रापितसंविन्निजभक्तं प्राणाक्षादेः प्रेरयितारं प्रणवार्थम् । प्राहुः प्राज्ञा यं विदितानुश्रवतत्त्वा- -स्तं प्रत्यञ्चं दक्षिणवक्त्रं कलयामि ॥ २० ॥ यस्याज्ञानादेव नृणां संसृतिबोधो यस्य ज्ञानादेव विमोक्षो भवतीति । स्पष्टं ब्रूते वेदशिरो देशिकमाद्यं तं प्रत्यञ्चं दक्षिणवक्त्रं कलयामि ॥ २१ ॥ छन्नेऽविद्यारूपपटेनैव च विश्वं यत्राध्यस्तं जीवपरेशत्वमपीदम् । भानोर्भानुष्वम्बुवदस्ताखिलभेदं तं प्रत्यञ्चं दक्षिणवक्त्रं कलयामि ॥ २२ ॥ स्वापस्वप्नौ जाग्रदवस्थापि न यत्र प्राणश्चेतः सर्वगतो यः सकलात्मा । कूटस्थो यः केवलसच्चित्सुखरूप- -स्तं प्रत्यञ्चं दक्षिणवक्त्रं कलयामि ॥ २३ ॥ हा हेत्येवं विस्मयमीयुर्मुनिमुख्या ज्ञाते यस्मिन् स्वात्मतयानात्मविमोहः । प्रत्यग्भूते ब्रह्मणि यातः कथमित्थं तं प्रत्यञ्चं दक्षिणवक्त्रं कलयामि ॥ २४ ॥ यैषा रम्यैर्मत्तमयूराभिधवृत्तै- -रादौ क्लुप्ता यन्मनुवर्णैर्मुनिभङ्गी । तामेवैतां दक्षिणवक्त्रः कृपयासा- -वूरीकुर्याद्देशिकसम्राट् परमात्मा ॥ २५ ॥ ॥ इति श्रीमच्छङ्करभगवतः कृतौ श्री दक्षिणामूर्ति वर्णमाला स्तोत्रम् सम्पूर्णम् ॥