Logoपवित्र ग्रंथ

Aparajita Stotram (Trailokya Vijaya) – अपराजितास्तोत्रम्

Aparajita Stotram (Trailokya Vijaya) – अपराजितास्तोत्रम्
॥ अपराजितास्तोत्रम् (श्रीत्रैलोक्यविजया) ॥ ॥ विनियोगः ॥ ॐ अस्या वैष्णव्याः पराया अजिताया महाविद्यायाः वामदेव-बृहस्पति-मार्कण्डेया ऋषयः । गायत्र्युष्णिगनुष्टुब्बृहती छन्दांसि । लक्ष्मीनृसिंहो देवता । ॐ क्लीं श्रीं ह्रीं बीजम् । हुं शक्तिः । सकलकामनासिद्ध्यर्थं अपराजितविद्यामन्त्रपाठे विनियोगः । ॥ ध्यानम् ॥ ॐ नीलोत्पलदलश्यामां भुजङ्गाभरणान्विताम् । शुद्धस्फटिकसङ्काशां चन्द्रकोटिनिभाननाम् ॥ १॥ शङ्खचक्रधरां देवी वैष्ण्वीमपराजिताम् बालेन्दुशेखरां देवीं वरदाभयदायिनीम् ॥ २॥ नमस्कृत्य पपाठैनां मार्कण्डेयो महातपाः ॥ ३॥ ॥ मूल पाठ ॥ मार्कण्डेय उवाच - श‍ृणुष्वं मुनयः सर्वे सर्वकामार्थसिद्धिदाम् । असिद्धसाधनीं देवीं वैष्णवीमपराजिताम् ॥ ४॥ ॐ नमो नारायणाय, नमो भगवते वासुदेवाय, नमोऽस्त्वनन्ताय सहस्रशीर्षायणे, क्षीरोदार्णवशायिने, शेषभोगपर्य्यङ्काय, गरुडवाहनाय, अमोघाय अजाय अजिताय पीतवाससे, ॐ वासुदेव सङ्कर्षण प्रद्युम्न, अनिरुद्ध, हयग्रीव, मत्स्य कूर्म्म, वाराह नृसिंह, अच्युत, वामन, त्रिविक्रम, श्रीधर राम राम राम । वरद, वरद, वरदो भव, नमोऽस्तु ते, नमोऽस्तुते, स्वाहा, ॐ असुर-दैत्य-यक्ष-राक्षस-भूत-प्रेत-पिशाच-कूष्माण्ड- सिद्ध-योगिनी-डाकिनी-शाकिनी-स्कन्दग्रहान् उपग्रहान्नक्षत्रग्रहांश्चान्या हन हन पच पच मथ मथ विध्वंसय विध्वंसय विद्रावय विद्रावय चूर्णय चूर्णय शङ्खेन चक्रेण वज्रेण शूलेन गदया मुसलेन हलेन भस्मीकुरु कुरु स्वाहा । ॐ सहस्रबाहो सहस्रप्रहरणायुध, जय जय, विजय विजय, अजित, अमित, अपराजित, अप्रतिहत, सहस्रनेत्र, ज्वल ज्वल, प्रज्वल प्रज्वल, विश्वरूप बहुरूप, मधुसूदन, महावराह, महापुरुष, वैकुण्ठ, नारायण, पद्मनाभ, गोविन्द, दामोदर, हृषीकेश, केशव, सर्वासुरोत्सादन, सर्वभूतवशङ्कर, सर्वदुःस्वप्नप्रभेदन, सर्वयन्त्रप्रभञ्जन, सर्वनागविमर्दन, सर्वदेवमहेश्वर, सर्वबन्धविमोक्षण,सर्वाहितप्रमर्दन, सर्वज्वरप्रणाशन, सर्वग्रहनिवारण, सर्वपापप्रशमन, जनार्दन, नमोऽस्तुते स्वाहा । विष्णोरियमनुप्रोक्ता सर्वकामफलप्रदा । सर्वसौभाग्यजननी सर्वभीतिविनाशिनी ॥ ५॥ सर्वैंश्च पठितां सिद्धैर्विष्णोः परमवल्लभा । नानया सदृशं किञ्चिद्दुष्टानां नाशनं परम् ॥ ६॥ विद्या रहस्या कथिता वैष्णव्येषापराजिता । पठनीया प्रशस्ता वा साक्षात्सत्त्वगुणाश्रया ॥ ७॥ ॐ शुक्लाम्बरधरं विष्णुं शशिवर्णं चतुर्भुजम् । प्रसन्नवदनं ध्यायेत्सर्वविघ्नोपशान्तये ॥ ८॥ अथातः सम्प्रवक्ष्यामि ह्यभयामपराजिताम् । या शक्तिर्मामकी वत्स रजोगुणमयी मता ॥ ९॥ सर्वसत्त्वमयी साक्षात्सर्वमन्त्रमयी च या । या स्मृता पूजिता जप्ता न्यस्ता कर्मणि योजिता । सर्वकामदुघा वत्स श‍ृणुष्वैतां ब्रवीमि ते ॥ १०॥ य इमामपराजितां परमवैष्णवीमप्रतिहतां पठति सिद्धां स्मरति सिद्धां महाविद्यां जपति पठति श‍ृणोति स्मरति धारयति कीर्तयति वा न तस्याग्निवायुवज्रोपलाशनिवर्षभयं, न समुद्रभयं, न ग्रहभयं, न चौरभयं, न शत्रुभयं, न शापभयं वा भवेत् । क्वचिद्रात्र्यन्धकारस्त्रीराजकुलविद्वेषि-विषगरगरदवशीकरण- विद्वेषोच्चाटनवधबन्धनभयं वा न भवेत् । एतैर्मन्त्रैरुदाहृतैः सिद्धैः संसिद्धपूजितैः । ॥ ॐ नमोऽस्तुते ॥ अभये, अनघे, अजिते, अमिते, अमृते, अपरे, अपराजिते, पठति, सिद्धे जयति सिद्धे, स्मरति सिद्धे, एकोनाशीतितमे, एकाकिनि, निश्चेतसि, सुद्रुमे, सुगन्धे, एकान्नशे, उमे ध्रुवे, अरुन्धति, गायत्रि, सावित्रि, जातवेदसि, मानस्तोके, सरस्वति, धरणि, धारणि, सौदामनि, अदिति, दिति, विनते, गौरि, गान्धारि, मातङ्गी कृष्णे, यशोदे, सत्यवादिनि, ब्रह्मवादिनि, कालि, कपालिनि, करालनेत्रे, भद्रे, निद्रे, सत्योपयाचनकरि, स्थलगतं जलगतं अन्तरिक्षगतं वा मां रक्ष सर्वोपद्रवेभ्यः स्वाहा । यस्याः प्रणश्यते पुष्पं गर्भो वा पतते यदि । म्रियते बालको यस्याः काकवन्ध्या च या भवेत् ॥ ११॥ धारयेद्या इमां विद्यामेतैर्दोषैर्न लिप्यते । गर्भिणी जीववत्सा स्यात्पुत्रिणी स्यान्न संशयः ॥ १२॥ भूर्जपत्रे त्विमां विद्यां लिखित्वा गन्धचन्दनैः । एतैर्दोषैर्न लिप्येत सुभगा पुत्रिणी भवेत् ॥ १३॥ रणे राजकुले द्यूते नित्यं तस्य जयो भवेत् । शस्त्रं वारयते ह्येषा समरे काण्डदारुणे ॥ १४॥ गुल्मशूलाक्षिरोगाणां क्षिप्रं नाश्यति च व्यथाम् ॥ शिरोरोगज्वराणां न नाशिनी सर्वदेहिनाम् ॥ १५॥ इत्येषा कथिता विद्या अभयाख्याऽपराजिता । एतस्याः स्मृतिमात्रेण भयं क्वापि न जायते ॥ १६॥ नोपसर्गा न रोगाश्च न योधा नापि तस्कराः । न राजानो न सर्पाश्च न द्वेष्टारो न शत्रवः ॥१७॥ यक्षराक्षसवेताला न शाकिन्यो न च ग्रहाः । अग्नेर्भयं न वाताच्च न स्मुद्रान्न वै विषात् ॥ १८॥ कार्मणं वा शत्रुकृतं वशीकरणमेव च । उच्चाटनं स्तम्भनं च विद्वेषणमथापि वा ॥ १९॥ न किञ्चित्प्रभवेत्तत्र यत्रैषा वर्ततेऽभया । पठेद् वा यदि वा चित्रे पुस्तके वा मुखेऽथवा ॥ २०॥ हृदि वा द्वारदेशे वा वर्तते ह्यभयः पुमान् । हृदये विन्यसेदेतां ध्यायेद्देवीं चतुर्भुजाम् ॥ २१॥ रक्तमाल्याम्बरधरां पद्मरागसमप्रभाम् । पाशाङ्कुशाभयवरैरलङ्कृतसुविग्रहाम् ॥ २२॥ साधकेभ्यः प्रयच्छन्तीं मन्त्रवर्णामृतान्यपि । नातः परतरं किञ्चिद्वशीकरणमनुत्तमम् ॥ २३॥ रक्षणं पावनं चापि नात्र कार्या विचारणा । प्रातः कुमारिकाः पूज्याः खाद्यैराभरणैरपि । तदिदं वाचनीयं स्यात्तत्प्रीत्या प्रीयते तु माम् ॥ २४॥ ॐ अथातः सम्प्रवक्ष्यामि विद्यामपि महाबलाम् । सर्वदुष्टप्रशमनीं सर्वशत्रुक्षयङ्करीम् ॥ २५॥ दारिद्र्यदुःखशमनीं दौर्भाग्यव्याधिनाशिनीम् । भूतप्रेतपिशाचानां यक्षगन्धर्वरक्षसाम् ॥ २६॥ डाकिनी शाकिनी-स्कन्द-कूष्माण्डानां च नाशिनीम् । महारौद्रिं महाशक्तिं सद्यः प्रत्ययकारिणीम् ॥ २७॥ गोपनीयं प्रयत्नेन सर्वस्वं पार्वतीपतेः । तामहं ते प्रवक्ष्यामि सावधानमनाः श‍ृणु ॥ २८॥ एकान्हिकं द्व्यन्हिकं च चातुर्थिकार्द्धमासिकम् । द्वैमासिकं त्रैमासिकं तथा चातुर्मासिकम् ॥ २९॥ पाञ्चमासिकं षाङ्मासिकं वातिक पैत्तिकज्वरम् । श्लैष्पिकं सात्रिपातिकं तथैव सततज्वरम् ॥ ३०॥ मौहूर्तिकं पैत्तिकं शीतज्वरं विषमज्वरम् । द्व्यहिन्कं त्र्यह्निकं चैव ज्वरमेकाह्निकं तथा । क्षिप्रं नाशयेते नित्यं स्मरणादपराजिता ॥ ३१॥ ॥ महा-मन्त्र प्रयोगः ॥ ॐ हॄं हन हन, कालि शर शर, गौरि धम्, धम्, विद्ये आले ताले माले गन्धे बन्धे पच पच विद्ये नाशय नाशय पापं हर हर संहारय वा दुःखस्वप्नविनाशिनि कमलस्थिते विनायकमातः रजनि सन्ध्ये, दुन्दुभिनादे, मानसवेगे, शङ्खिनि, चक्रिणि गदिनि वज्रिणि शूलिनि अपमृत्युविनाशिनि विश्वेश्वरि द्रविडि द्राविडि द्रविणि द्राविणि केशवदयिते पशुपतिसहिते दुन्दुभिदमनि दुर्म्मददमनि । शबरि किराति मातङ्गि ॐ द्रं द्रं ज्रं ज्रं क्रं क्रं तुरु तुरु ॐ द्रं कुरु कुरु । ये मां द्विषन्ति प्रत्यक्षं परोक्षं वा तान् सर्वान् दम दम मर्दय मर्दय तापय तापय गोपय गोपय पातय पातय शोषय शोषय उत्सादय उत्सादय ब्रह्माणि वैष्णवि माहेश्वरि कौमारि वाराहि नारसिंहि ऐन्द्रि चामुण्डे महालक्ष्मि वैनायिकि औपेन्द्रि आग्नेयि चण्डि नैरृति वायव्ये सौम्ये ऐशानि ऊर्ध्वमधोरक्ष प्रचण्डविद्ये इन्द्रोपेन्द्रभगिनि । ॐ नमो देवि जये विजये शान्ति स्वस्ति-तुष्टि पुष्टि- विवर्द्धिनि । कामाङ्कुशे कामदुघे सर्वकामवरप्रदे । सर्वभूतेषु मां प्रियं कुरु कुरु स्वाहा । आकर्षणि आवेशनि-, ज्वालामालिनि-, रमणि रामणि, धरणि धारिणि, तपनि तापिनि, मदनि मादिनि, शोषणि सम्मोहिनि । नीलपताके महानीले महागौरि महाश्रिये । महाचान्द्रि महासौरि महामायूरि आदित्यरश्मि जाह्नवि । यमघण्टे किणि किणि चिन्तामणि । सुगन्धे सुरभे सुरासुरोत्पन्ने सर्वकामदुघे । यद्यथा मनीषितं कार्यं तन्मम सिद्ध्यतु स्वाहा । ॐ स्वाहा । ॐ भूः स्वाहा । ॐ भुवः स्वाहा । ॐ स्वः स्वहा । ॐ महः स्वहा । ॐ जनः स्वहा । ॐ तपः स्वाहा । ॐ सत्यं स्वाहा । ॐ भूर्भुवः स्वः स्वाहा । यत एवागतं पापं तत्रैव प्रतिगच्छतु स्वाहेत्योम् । अमोघैषा महाविद्या वैष्णवी चापराजिता ॥ ३२॥ स्वयं विष्णुप्रणीता च सिद्धेयं पाठतः सदा । एषा महाबला नाम कथिता तेऽपराजिता ॥ ३३॥ नानया सदृशी रक्षा त्रिषु लोकेषु विद्यते । तमोगुणमयी साक्षद्रौद्री शक्तिरियं मता ॥ ३४॥ कृतान्तोऽपि यतो भीतः पादमूले व्यवस्थितः । मूलाधारे न्यसेदेतां रात्रावेनं च संस्मरेत् ॥ ३५॥ नीलजीमूतसङ्काशां तडित्कपिलकेशिकाम् । उद्यदादित्यसङ्काशां नेत्रत्रयविराजिताम् ॥ ३६॥ शक्तिं त्रिशूलं शङ्खं च पानपात्रं च विभ्रतीम् । व्याघ्रचर्मपरीधानां किङ्किणीजालमण्डिताम् ॥ ३७॥ धावन्तीं गगनस्यान्तः पादुकाहितपादकाम् । दंष्ट्राकरालवदनां व्यालकुण्डलभूषिताम् ॥ ३८॥ व्यात्तवक्त्रां ललज्जिह्वां भृकुटीकुटिलालकाम् । स्वभक्तद्वेषिणां रक्तं पिबन्तीं पानपात्रतः ॥ ३९॥ सप्तधातून् शोषयन्तीं क्रूरदृष्ट्या विलोकनात् । त्रिशूलेन च तज्जिह्वां कीलयन्तीं मुहुर्मुहुः ॥ ४०॥ पाशेन बद्ध्वा तं साधमानवन्तीं तदन्तिके । अर्द्धरात्रस्य समये देवीं धायेन्महाबलाम् ॥ ४१॥ यस्य यस्य वदेन्नाम जपेन्मन्त्रं निशान्तके । तस्य तस्य तथावस्थां कुरुते सापि योगिनी ॥ ४२॥ ॐ बले महाबले असिद्धसाधनी स्वाहेति । अमोघां पठति सिद्धां श्रीवैष्णवीम् ॥ ४३॥ श्रीमदपराजिताविद्यां ध्यायेत् । दुःस्वप्ने दुरारिष्टे च दुर्निमित्ते तथैव च । व्यवहारे भेवेत्सिद्धिः पठेद्विघ्नोपशान्तये ॥ ४४॥ यदत्र पाठे जगदम्बिके मया विसर्गबिन्द्वऽक्षरहीनमीडितम् । तदस्तु सम्पूर्णतमं प्रयान्तु मे सङ्कल्पसिद्धिस्तु सदैव जायताम् ॥ ४५॥ तव तत्त्वं न जानामि कीदृशासि महेश्वरि । यादृशासि महादेवी तादृशायै नमो नमः ॥ ४६॥ ॥ इति अपराजितास्तोत्रम् सम्पूर्णम् ॥

अपराजितास्तोत्रम् (त्रैलोक्यविजया) — विस्तृत परिचय एवं रहस्य

अपराजितास्तोत्रम् (जिसे त्रैलोक्यविजया विद्या भी कहा जाता है) हिंदू धर्म के सबसे शक्तिशाली और उग्र रक्षक स्तोत्रों में से एक है। 'अपराजिता' का अर्थ है — वह जिसे कोई पराजित न कर सके। यह स्तोत्र भगवान विष्णु की 'वैष्णवी शक्ति' को समर्पित है, जो सौम्य होते हुए भी दुष्टों और शत्रुओं के लिए काल स्वरूप हैं। इसका उपदेश महर्षि मार्कण्डेय ने दिया है, और इसे 'असिद्ध-साधनी' (जो कार्य सिद्ध न हो रहे हों, उन्हें सिद्ध करने वाली विद्या) कहा गया है।

वैष्णवी और रौद्री शक्ति का समन्वय: सामान्यतः वैष्णव मंत्र शांत होते हैं, लेकिन यह स्तोत्र एक अपवाद है। श्लोक 34 में स्पष्ट कहा गया है — "तमोगुणमयी साक्षात् रौद्री शक्तिरियं मता"। अर्थात, यह वैष्णवी होते हुए भी तमोगुण प्रधान और रौद्र (उग्र) है। यह शत्रुओं के मारण, मोहन, उच्चाटन और स्तम्भन के लिए प्रयोग की जाती है। इसमें "हन हन" (मारो), "पच पच" (पकाओ/जलाओ), "चूर्णय चूर्णय" (चूर-चूर कर दो) जैसे आक्रामक बीज मंत्रों का प्रयोग हुआ है, जो इसे एक 'अस्त्र' बनाते हैं।

ग्रह और तंत्र बाधा निवारण: इस स्तोत्र की सबसे बड़ी विशेषता यह है कि यह ऊपरी बाधाओं को जड़ से मिटाता है। श्लोक में "सर्वदुःस्वप्नप्रभेदन, सर्वयन्त्रप्रभञ्जन" (दुःस्वप्न और दूसरे के किए हुए यंत्र/जादू को तोड़ने वाला) का उल्लेख है। यह डाकिनी, शाकिनी, ब्रह्मराक्षस और ग्रहों के दुष्प्रभावों को तत्काल नष्ट करता है।

स्तोत्र के चमत्कारी लाभ (Miraculous Benefits)

इस महाविद्या के पाठ से साधक को जीवन के हर संघर्ष में विजय प्राप्त होती है। मार्कण्डेय ऋषि द्वारा बताए गए प्रमुख लाभ इस प्रकार हैं:

  • शत्रु विजय और मुकदमों में जीत: "रणे राजकुले द्यूते नित्यं तस्य जयो भवेत्" (श्लोक 14) — युद्ध भूमि हो, राजदरबार (कोर्ट कचहरी) हो या वाद-विवाद, अपराजिता का साधक हमेशा विजयी होता है। विरोधी परास्त होकर शांत हो जाते हैं।
  • संतान रक्षा और गर्भ सुरक्षा: श्लोक 11-12 में एक अत्यंत महत्वपूर्ण प्रयोग है। जिन महिलाओं का गर्भ बार-बार गिर जाता हो (Miscarriage), या जिनके बच्चे जन्म लेते ही मर जाते हों (काकवन्ध्या/मृतवत्सा), यदि वे इस स्तोत्र को भोजपत्र पर लिखकर ताबीज में पहनें, तो उन्हें 'जीववत्सा' (दीर्घायु संतान वाली) होने का वरदान मिलता है।
  • वशीकरण (Attraction): श्लोक 23 में इसे "वशीकरणमनुत्तमम्" (सर्वोत्तम वशीकरण) कहा गया है। इसके पाठ से "सर्वभूतेषु मां प्रियं कुरु" (सब प्राणी मुझे प्रेम करें) की सिद्धि होती है। यह सात्विक वशीकरण है जो व्यक्तित्व में चुम्बकीय आकर्षण लाता है।
  • रोग और ज्वर नाश: यह स्तोत्र हर प्रकार के बुखार (एकान्हिक, द्व्यन्हिक आदि), शूल (Pain) और गुल्म (Tumor) रोगों का नाश करता है। यह स्वास्थ्य का रक्षक कवच है।
  • पाप वापसी (Return of Karma): स्तोत्र के अंत में एक बहुत गुप्त विद्या है — "यत एवागतं पापं तत्रैव प्रतिगच्छतु"। इसका अर्थ है कि यदि किसी शत्रु ने आप पर कोई तांत्रिक वार या पाप भेजा है, तो यह मंत्र उसे वापस उसी शत्रु के पास भेज देता है।

साधना विधि एवं प्रयोग (Ritual Method)

अपराजिता स्तोत्र को सिद्ध करने और इसका पूर्ण लाभ उठाने के लिए निम्नलिखित विधि का पालन करें:

  • अपराजिता पुष्प का महत्व: माँ अपराजिता को नीला अपराजिता (Blue Clitoria) का फूल अत्यंत प्रिय है। साधना काल में यह पुष्प अवश्य अर्पित करें। यदि यह न मिले, तो कोई भी नीला या बैंगनी फूल चढ़ाएं।
  • समय और दिशा: इस पाठ के लिए 'विजयादशमी' (दशहरा), मंगलवार या शनिवार का दिन सर्वश्रेष्ठ है। शत्रु नाश के लिए 'दक्षिण' दिशा और सामान्य विजय के लिए 'ईशान' (North-East) दिशा की ओर मुख करें।
  • यंत्र/ताबीज प्रयोग: श्लोक 13 के अनुसार, अष्टगंध (केसर, कस्तूरी, गोरोचन आदि) की स्याही से भोजपत्र पर इस स्तोत्र को लिखें। इसे एक ताबीज में भरकर गले या दाईं भुजा में धारण करें। यह अजेय रक्षा कवच का काम करता है।
  • जल अभिमंत्रित करना: एक लोटे में जल रखकर इस स्तोत्र का 11 बार पाठ करें और फूंक मारें। यह जल रोगी को पिलाने से ज्वर और ऊपरी बाधाएं शांत होती हैं।
  • रात्रि प्रयोग: विशेष कार्य सिद्धि (जैसे रुका हुआ पैसा या कोर्ट केस) के लिए 41 दिनों तक मध्यरात्रि में सरसों के तेल का दीपक जलाकर इसका पाठ करें।

अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न (FAQ)

1. अपराजिता स्तोत्र का मुख्य उद्देश्य क्या है?

अपराजिता स्तोत्र का मुख्य उद्देश्य साधक को 'अपराजित' (Undefeated) रखना है। यह स्तोत्र युद्ध, मुक़दमे (Court Case), वाद-विवाद, और जीवन के हर संघर्ष में विजय दिलाता है।

2. इसे 'त्रैलोक्यविजया' क्यों कहा जाता है?

क्योंकि यह स्तोत्र तीनों लोकों (स्वर्ग, पृथ्वी, पाताल) में विजय दिलाने में सक्षम है। श्लोक 34 में कहा गया है—'नानया सदृशी रक्षा त्रिषु लोकेषु विद्यते' (तीनों लोकों में इसके समान रक्षा करने वाला कोई दूसरा मंत्र नहीं है)।

3. क्या यह स्तोत्र तांत्रिक है?

हाँ, यह वैदिक और तांत्रिक दोनों है। इसमें 'हन हन', 'पच पच', 'विद्रावय' जैसे उग्र तांत्रिक बीज मंत्रों का प्रयोग हुआ है, जो शत्रुओं और बुरी शक्तियों का नाश करते हैं।

4. अपराजिता देवी कौन हैं?

अपराजिता देवी भगवान विष्णु की शक्ति (वैष्णवी) हैं। वे चतुर्भुजा हैं और शंख, चक्र, गदा, पद्म धारण करती हैं। वे साक्षात् सत्त्वगुणी होते हुए भी दुष्टों के लिए रौद्र रूप (महाकाली जैसा) धारण करती हैं।

5. क्या यह पाठ संतान प्राप्ति के लिए किया जा सकता है?

जी हाँ, श्लोक 11-12 में स्पष्ट कहा गया है कि जिस महिला का गर्भ गिर जाता हो या संतान होकर मर जाती हो (काकवन्ध्या), वह यदि इसे धारण करे तो उसे दीर्घायु संतान (जीववत्सा) प्राप्त होती है।

6. ग्रह दोषों में यह कितना प्रभावी है?

यह स्तोत्र सभी नवग्रहों और उपग्रहों के दुष्प्रभावों को नष्ट करता है। श्लोक में 'सर्वग्रहनिवारण' और 'स्कन्दग्रह' आदि का उल्लेख है, जो ऊपरी बाधाओं और ग्रह दोषों को शांत करता है।

7. क्या इस स्तोत्र का प्रयोग वशीकरण के लिए होता है?

हाँ, श्लोक 23 में कहा गया है—'नातः परतरं किञ्चिद् वशीकरणमनुत्तमम्'। यह सात्विक वशीकरण है, जिससे जगत के प्राणी, अधिकारी और परिजन साधक के अनुकूल हो जाते हैं।

8. साधना में 'अपराजिता' का फूल क्यों चढ़ाया जाता है?

अपराजिता का नीला फूल (Blue Clitoria) देवी को बहुत प्रिय है। विजयादशमी (दशहरा) के दिन अपराजिता देवी की पूजा और इस स्तोत्र का पाठ करने से साल भर विजय प्राप्त होती है।

9. पाठ के लिए कौन सी दिशा शुभ है?

शत्रु विजय और मुकदमों में जीत के लिए 'ईशान' (North-East) या 'उत्तर' दिशा की ओर मुख करके पाठ करना चाहिए। दक्षिण दिशा केवल मारण प्रयोगों के लिए है।

10. क्या इसे ताबीज (Yantra) के रूप में पहन सकते हैं?

हाँ, श्लोक 13 के अनुसार, इसे भोजपत्र पर चंदन या अष्टगंध से लिखकर, ताबीज में भरकर गले या भुजा में धारण करने से व्यक्ति अजेय हो जाता है और उस पर किसी तंत्र का असर नहीं होता।