Sri Lalitha Sahasranama Stotram Uttarapeetika – श्री ललिता सहस्रनाम स्तोत्रम् – उत्तरपीठिका

हयग्रीव उवाच । इत्येतन्नामसाहस्रं कथितं ते घटोद्भव । रहस्यानां रहस्यं च ललिताप्रीतिदायकम् ॥ १ ॥ अनेन सदृशं स्तोत्रं न भूतं न भविष्यति । सर्वरोगप्रशमनं सर्वसम्पत्प्रवर्धनम् ॥ २ ॥ सर्वापमृत्युशमनं कालमृत्युनिवारणम् । सर्वाज्वरार्तिशमनं दीर्घायुष्यप्रदायकम् ॥ ३ ॥ पुत्रप्रदमपुत्राणां पुरुषार्थप्रदायकम् । इदं विशेषाच्छ्रीदेव्याः स्तोत्रं प्रीतिविधायकम् ॥ ४ ॥ जपेन्नित्यं प्रयत्नेन ललितोप्रास्तितत्परः । प्रातः स्नात्वा विधानेन सन्ध्याकर्म समाप्य च ॥ ५ ॥ पूजागृहं ततो गत्वा चक्रराजं समर्चयेत् । विद्यां जपेत्सहस्रं वा त्रिशतं शतमेव वा ॥ ६ ॥ रहस्यनामसाहस्रमिदं पश्चात्पठेन्नरः । जन्ममध्ये सकृच्चापि य एतत्पठते सुधीः ॥ ७ ॥ तस्य पुण्यफलं वक्ष्ये शृणु त्वं कुम्भसम्भव । गङ्गादिसर्वतीर्थेषु यः स्नायात्कोटिजन्मसु ॥ ८ ॥ कोटिलिङ्गप्रतिष्ठां च यः कुर्यादविमुक्तके । कुरुक्षेत्रे तु यो दद्यात्कोटिवारं रविग्रहे ॥ ९ ॥ कोटिं सुवर्णभाराणां श्रोत्रियेषु द्विजन्मसु । यः कोटिं हयमेधानामाहरेद्गाङ्गरोधसि ॥ १० ॥ आचरेत्कूपकोटीर्यो निर्जले मरुभूतले । दुर्भिक्षे यः प्रतिदिनं कोटिब्राह्मणभोजनम् ॥ ११ ॥ श्रद्धया परया कुर्यात्सहस्रपरिवत्सरान् । तत्पुण्यं कोटिगुणितं भवेत्पुण्यमनुत्तमम् ॥ १२ ॥ रहस्यनामसाहस्रे नाम्नोऽप्येकस्य कीर्तनात् । रहस्यनामसाहस्रे नामैकमपि यः पठेत् ॥ १३ ॥ तस्य पापानि नश्यन्ति महान्त्यपि न संशयः । नित्यकर्माननुष्ठानान्निषिद्धकरणादपि ॥ १४ ॥ यत्पापं जायते पुंसां तत्सर्वं नश्यति ध्रुवम् । बहुनात्र किमुक्तेन शृणु त्वं कुम्भसम्भव ॥ १५ ॥ अत्रैकनाम्नो या शक्तिः पातकानां निवर्तने । तन्निवर्त्यमघं कर्तुं नालं लोकाश्चतुर्दश ॥ १६ ॥ यस्त्यक्त्वा नामसाहस्रं पापहानिमभीप्सति । स हि शीतनिवृत्त्यर्थं हिमशैलं निषेवते ॥ १७ ॥ भक्तो यः कीर्तयेन्नित्यमिदं नामसहस्रकम् । तस्मै श्रीललितादेवी प्रीताऽभीष्टं प्रयच्छति ॥ १८ ॥ अकीर्तयन्निदं स्तोत्रं कथं भक्तो भविष्यति । नित्यं सङ्कीर्तनाशक्तः कीर्तयेत्पुण्यवासरे ॥ १९ ॥ सङ्क्रान्तौ विषुवे चैव स्वजन्मत्रितयेऽयने । नवम्यां वा चतुर्दश्यां सितायां शुक्रवासरे ॥ २० ॥ कीर्तयेन्नामसाहस्रं पौर्णमास्यां विशेषतः । पौर्णमास्यां चन्द्रबिम्बे ध्यात्वा श्रीललिताम्बिकाम् ॥ २१ ॥ पञ्चोपचारैः सम्पूज्य पठेन्नामसाहस्रकम् । सर्वेरोगाः प्रणश्यन्ति दीर्घायुष्यं च विन्दति ॥ २२ ॥ अयमायुष्करो नाम प्रयोगः कल्पचोदितः । ज्वरार्तं शिरसि स्पृष्ट्वा पठेन्नामसहस्रकम् ॥ २३ ॥ तत्‍क्षणात्प्रशमं याति शिरस्तोदो ज्वरोऽपि च । सर्वव्याधिनिवृत्त्यर्थं स्पष्ट्वा भस्म जपेदिदम् ॥ २४ ॥ तद्भस्मधारणादेव नश्यन्ति व्याधयः क्षणात् । जलं सम्मन्त्र्य कुम्भस्थं नामसाहस्रतो मुने ॥ २५ ॥ अभिषिञ्चेद्ग्रहग्रस्तान्ग्रहा नश्यन्ति तत्‍क्षणात् । सुधासागरमध्यस्थां ध्यात्वा श्रीललिताम्बिकाम् ॥ २६ ॥ यः पठेन्नामसाहस्रं विषं तस्य विनश्यति । वन्ध्यानां पुत्रलाभाय नामसाहस्रमन्त्रितम् ॥ २७ ॥ नवनीतं प्रदद्यात्तु पुत्रलाभो भवेद्ध्रुवम् । देव्याः पाशेन सम्बद्धामाकृष्टामङ्कुशेन च ॥ २८ ॥ ध्यात्वाऽभीष्टां स्त्रियं रात्रौ जपेन्नामसहस्रकम् । आयाति स्वसमीपं सा यद्यप्यन्तःपुरं गता ॥ २९ ॥ राजाकर्षणकामश्चेद्राजावसथदिङ्मुखः । त्रिरात्रं यः पठेदेतच्छ्रीदेवीध्यानतत्परः ॥ ३० ॥ स राजा पारवश्येन तुरङ्गं वा मतङ्गजम् । आरुह्यायाति निकटं दासवत्प्रणिपत्य च ॥ ३१ ॥ तस्मै राज्यं च कोशं च ददात्येव वशं गतः । रहस्यनामसाहस्रं यः कीर्तयति नित्यशः ॥ ३२ ॥ तन्मुखालोकमात्रेण मुह्येल्लोकत्रयं मुने । यस्त्विदं नामसाहस्रं सकृत्पठति भक्तिमान् ॥ ३३ ॥ तस्य ये शत्रवस्तेषां निहन्ता शरभेश्वरः । यो वाऽभिचारं कुरुते नामसाहस्रपाठके ॥ ३४ ॥ निवर्त्य तत्क्रियां हन्यात्तं वै प्रत्यङ्गिरा स्वयम् । ये क्रूरदृष्ट्या वीक्षन्ते नामसाहस्रपाठकम् ॥ ३५ ॥ तानन्धान्कुरुते क्षिप्रं स्वयं मार्ताण्डभैरवः । धनं यो हरते चोरैर्नामसाहस्रजापिनः ॥ ३६ ॥ यत्र कुत्र स्थितं वापि क्षेत्रपालो निहन्ति तम् । विद्यासु कुरुते वादं यो विद्वान्नामजापिना ॥ ३७ ॥ तस्य वाक् स्तम्भनं सद्यः करोति नकुलेश्वरी । यो राजा कुरुते वैरं नामसाहस्रजापिना ॥ ३८ ॥ चतुरङ्गबलं तस्य दण्डिनी संहारेत्स्वयम् । यः पठेन्नामसाहस्रं षण्मासं भक्तिसम्युतः ॥ ३९ ॥ लक्ष्मीश्चाञ्चल्यरहिता सदा तिष्ठति तद्गृहे । मासमेकं प्रतिदिनं त्रिवारं यः पठेन्नरः ॥ ४० ॥ भारती तस्य जिह्वाग्रे रङ्गे नृत्यति नित्यशः । यस्त्वेकवारं पठति पक्षमात्रमतन्द्रितः ॥ ४१ ॥ मुह्यन्ति कामवशगा मृगाक्ष्यस्तस्य वीक्षणात् । यः पठेन्नामसाहस्रं जन्ममध्ये सकृन्नरः ॥ ४२ ॥ तद्दृष्टिगोचराः सर्वे मुच्यन्ते सर्वकिल्बिषैः । यो वेत्ति नामसाहस्रं तस्मै देयं द्विजन्मने ॥ ४३ ॥ अन्नं वस्त्रं धनं धान्यं नान्येभ्यस्तु कदाचन । श्रीमन्त्रराजं यो वेत्ति श्रीचक्रं यः समर्चति ॥ ४४ ॥ यः कीर्तयति नामानि तं सत्पात्रं विदुर्बुधाः । तस्मै देयं प्रयत्नेन श्रीदेवीप्रीतिमिच्छता ॥ ४५ ॥ न कीर्तयति नामानि मन्त्रराजं न वेत्ति यः । पशुतुल्यः स विज्ञेयस्तस्मै दत्तं निरर्थकम् ॥ ४६ ॥ परीक्ष्य विद्याविदुषस्तेभ्यो दद्याद्विचक्षणः । श्रीमन्त्रराजसदृशो यथा मन्त्रो न विद्यते ॥ ४७ ॥ देवता ललितातुल्या यथा नास्ति घटोद्भव । रहस्यनामसाहस्रतुल्या नास्ति तथा स्तुतिः ॥ ४८ ॥ लिखित्वा पुस्तके यस्तु नामसाहस्रमुत्तमम् । समर्चयेत्सदा भक्त्या तस्य तुष्यति सुन्दरी ॥ ४९ ॥ बहुनात्र किमुक्तेन शृणु त्वं कुम्भसम्भव । नानेन सदृशं स्तोत्रं सर्वतन्त्रेषु दृश्यते ॥ ५० ॥ तस्मादुपासको नित्यं कीर्तयेदिदमादरात् । एभिर्नामसहस्रैस्तु श्रीचक्रं योऽर्चयेत्सकृत् ॥ ५१ ॥ पद्मैर्वा तुलसीपुष्पैः कल्हारैर्वा कदम्बकैः । चम्पकैर्जातिकुसुमैर्मल्लिकाकरवीरकैः ॥ ५२ ॥ उत्पलैर्बिल्वपत्रैर्वा कुन्दकेसरपाटलैः । अन्यैः सुगन्धिकुसुमैः केतकीमाधवीमुखैः ॥ ५३ ॥ तस्य पुण्यफलं वक्तुं न शक्नोति महेश्वरः । सा वेत्ति ललितादेवी स्वचक्रार्चनजं फलम् ॥ ५४ ॥ अन्ये कथं विजानीयुर्ब्रह्माद्याः स्वल्पमेधसः । प्रतिमासं पौर्णमास्यामेभिर्नामसहस्रकैः ॥ ५५ ॥ रात्रौ यश्चक्रराजस्थामर्चयेत्परदेवताम् । स एव ललितारूपस्तद्रूपा ललिता स्वयम् ॥ ५६ ॥ न तयोर्विद्यते भेदो भेदकृत्पापकृद्भवेत् । महानवम्यां यो भक्तः श्रीदेवीं चक्रमध्यगाम् ॥ ५७ ॥ अर्चयेन्नामसाहस्रैस्तस्य मुक्तिः करे स्थिता । यस्तु नामसहस्रेण शुक्रवारे समर्चयेत् ॥ ५८ ॥ चक्रराजे महादेवीं तस्य पुण्यफलं शृणु । सर्वान्कामानवाप्येह सर्वसौभाग्यसम्युतः ॥ ५९ ॥ पुत्रपौत्रादिसम्युक्तो भुक्त्वा भोगान्यथेप्सितान् । अन्ते श्रीललितादेव्याः सायुज्यमतिदुर्लभम् ॥ ६० ॥ प्रार्थनीयं शिवाद्यैश्च प्राप्नोत्येव न संशयः । यः सहस्रं ब्राह्मणानामेभिर्नामसहस्रकैः ॥ ६१ ॥ समर्च्य भोजयेद्भक्त्या पायसापूपषड्रसैः । तस्मै प्रीणाति ललिता स्वसाम्राज्यं प्रयच्छति ॥ ६२ ॥ न तस्य दुर्लभं वस्तु त्रिषु लोकेषु विद्यते । निष्कामः कीर्तयेद्यस्तु नामसाहस्रमुत्तमम् ॥ ६३ ॥ ब्रह्मज्ञानमवाप्नोति येन मुच्येत बन्धनात् । धनार्थी धनमाप्नोति यशोऽर्थी चाप्नुयाद्यशः ॥ ६४ ॥ विद्यार्थी चाप्नुयाद्विद्यां नामसाहस्रकीर्तनात् । नानेन सदृशं स्तोत्रं भोगमोक्षप्रदं मुने ॥ ६५ ॥ कीर्तनीयमिदं तस्माद्भोगमोक्षार्थिभिर्नरैः । चतुराश्रमनिष्ठैश्च कीर्तनीयमिदं सदा ॥ ६६ ॥ स्वधर्मसमनुष्ठानवैकल्यपरिपूर्तये । कलौ पापैकबहुले धर्मानुष्ठानवर्जिते ॥ ६७ ॥ नामसङ्कीर्तनं मुक्त्वा नृणां नान्यत्परायणम् । लौकिकाद्वचनान्मुख्यं विष्णुनामानुकीर्तनम् ॥ ६८ ॥ विष्णुनामासहस्राच्च शिवनामैकमुत्तमम् । शिवनामसहस्राच्च देव्या नामैकमुत्तमम् ॥ ६९ ॥ देवीनामसहस्राणि कोटिशः सन्ति कुम्भज । तेषु मुख्यं दशविधं नामसाहस्रमुच्यते ॥ ७० ॥ गङ्गा भवानी गायत्री काली लक्ष्मीः सरस्वती । राजराजेश्वरी बाला श्यामला ललिता दश ॥ ७१ ॥ रहस्यनामसाहस्रमिदं शस्तं दशस्वपि । तस्मात्सङ्कीर्तयेन्नित्यं कलिदोषनिवृत्तये ॥ ७२ ॥ मुख्यं श्रीमातृनामेति न जानन्ति विमोहिताः । विष्णुनामपराः केचिच्छिवनामपराः परे ॥ ७३ ॥ न कश्चिदपि लोकेषु ललितानामतत्परः । येनान्यदेवतानाम कीर्तितं जन्मकोटिषु ॥ ७४ ॥ तस्यैव भवति श्रद्धा श्रीदेवीनामकीर्तने । चरमे जन्मनि यथा श्रीविद्योपासको भवेत् ॥ ७५ ॥ नामसाहस्रपाठश्च तथा चरमजन्मनि । यथैव विरला लोके श्रीविद्याराजवेदिनः ॥ ७६ ॥ तथैव विरलो गुह्यनामसाहस्रपाठकः । मन्त्रराजजपश्चैव चक्रराजार्चनं तथा ॥ ७७ ॥ रहस्यनामपाठश्च नाल्पस्य तपसः फलम् । अपठन्नामसाहस्रं प्रीणयेद्यो महेश्वरीम् ॥ ७८ ॥ स चक्षुषा विना रूपं पश्येदेव विमूढधीः । रहस्यनामसाहस्रं त्यक्त्वा यः सिद्धिकामुकः ॥ ७९ ॥ स भोजनं विना नूनं क्षुन्निवृत्तिमभीप्सति । यो भक्तो ललितादेव्याः स नित्यं कीर्तयेदिदम् ॥ ८० ॥ नान्यथा प्रीयते देवी कल्पकोटिशतैरपि । तस्माद्रहस्यनामानि श्रीमातुः प्रयतः पठेत् ॥ ८१ ॥ इति ते कथितं स्तोत्रं रहस्यं कुम्भसम्भव । नाविद्यावेदिने ब्रूयान्नाभक्ताय कदाचन ॥ ८२ ॥ यथैव गोप्या श्रीविद्या तथा गोप्यमिदं मुने । पशुतुल्येषु न ब्रूयाज्जनेषु स्तोत्रमुत्तमम् ॥ ८३ ॥ यो ददाति विमूढात्मा श्रीविद्यारहिताय च । तस्मै कुप्यन्ति योगिन्यः सोऽनर्थः सुमहान् स्मृतः ॥ ८४ ॥ रहस्यनामसाहस्रं तस्मात्सङ्गोपयेदिदम् । स्वातन्त्रेण मया नोक्तं तवापि कलशोद्भव ॥ ८५ ॥ ललिताप्रेरणेनैव मयोक्तं स्तोत्रमुत्तमम् । तेन तुष्टा महादेवी तवाभीष्टं प्रदास्यति ॥ ८६ ॥ श्रीसूत उवाच । इत्युक्त्वा श्रीहयग्रीवो ध्यात्या श्रीललिताम्बिकाम् । आनन्दमग्नहृदयः सद्यः पुलकितोऽभवत् ॥ ८७ ॥ इति श्रीब्रह्माण्डपुराणे उत्तरखण्डे श्रीहयग्रीवागस्त्यसंवादे श्रीललितासहस्रनामस्तोत्र फलनिरूपणं नाम तृतीयोऽध्यायः ।