Sri Dakshinamurthy Panjaram – श्री दक्षिणामूर्ति पञ्जरम्

॥ श्री दक्षिणामूर्ति पञ्जरम् ॥ प्रणम्य साम्बमीशानां शिरसा वैणिको मुनिः । विनयाऽवनतो भूत्वा पप्रच्छ स्कन्दमादरात् ॥ १ ॥ नारद उवाच । भगवन् परमेशान सम्प्राप्ताखिलशास्त्रक । स्कन्दसेनापते स्वामिन् पार्वतीप्रियनन्दन ॥ २ ॥ यज्जपात् कविता विद्या शिवे भक्तिश्च शाश्वती । अवाप्तिरणिमादीनां सम्पदां प्राप्तिरेव च ॥ ३ ॥ भूतप्रेतपिशाचानामगम्यत्वमरोगता । महाविज्ञानसम्प्राप्तिर्महाराजविपूजनम् ॥ ४ ॥ वरप्रसादो देवानां महाभोगार्थसम्भवः । नष्टराज्यश्च सिद्धिश्च तथा निगलमोचनम् ॥ ५ ॥ ऋणदारिद्र्यनाशश्च तनयप्राप्तिरेव च । अश्रुतस्य प्रबन्धस्य सम्यग्व्याख्यानपाटवम् ॥ ६ ॥ प्रतिभोन्मेषणं चैव प्रबन्धरचना तथा । भवन्त्यचिरकालेन तद्ब्रूहि हर सुप्रजः ॥ ७ ॥ स्कन्द उवाच । साधु पृष्टं महाभाग कमलासनसत्सुत । त्वयैव पृष्टमेतद्धि जगतामुपकारकम् ॥ ८ ॥ बाल एव पुरा सोऽहं स्वपनं प्राप्तवान् यदा । तदा मे निकटं प्राप्य दक्षिणामूर्तिरूपधृत् ॥ ९ ॥ पिता मे पञ्जरं स्वस्य सर्वविज्ञानदायकम् । उपादिशदहं तेन विज्ञानमगमं धृवम् ॥ १० ॥ देवसेनापतित्वं च तारकस्य जयं तथा । विद्यामयोऽहं भगवन् तज्जपान्मुनिसत्तम ॥ ११ ॥ सदा तस्य जपं कुर्यादात्मनः क्षेमकृद्यदि । इतः पूर्वं न कस्यापि मया नोक्तं यतव्रत ॥ १२ ॥ उपदेशं तवैवाद्य करवाणि शुभाप्तये । त्वन्मुखादेव लोकेषु प्रसिद्धं च गमिष्यति ॥ १३ ॥ ॥ विनियोगः ॥ ओं अस्य श्रीदक्षिणामूर्ति पञ्जर महामन्त्रस्य श्री शुक ऋषिः अनुष्टुप् छन्दः श्रीदक्षिणामूर्तिर्देवता ओं बीजं स्वाहा शक्तिः नमः कीलकं श्री दक्षिणामूर्ति प्रसादसिद्ध्यर्थे जपे विनियोगः । ॥ ध्यानम् ॥ ततः साम्बं शिवं ध्यायेद्दक्षिणामूर्तिमव्ययम् । छायापिहितविश्वस्य मूले न्यग्रोधशाखिनः ॥ १६ ॥ मणिसिंहासनासीनं मुनिबृन्दनिषेवितम् । वरभूषणदीप्ताङ्गं माणिक्यमकुटोज्ज्वलम् ॥ १७ ॥ मन्दाकिनीजलस्पर्धि प्रभाभासितविग्रहम् । शुक्लवस्त्रपरीधानं शुक्लमाल्यानुलेपनम् ॥ १८ ॥ स्फाटिकीमक्षमालां च वह्निं च भुजगाधिपम् । पुस्तकं च करैर्दिव्यैर्दधानं चन्द्रशेखरम् ॥ १९ ॥ मञ्जुमञ्जीरनिनदैराकृष्टाखिलसारसम् । केयूरकोटिविलसद्वरमाणिक्यदीप्तिभिः ॥ २० ॥ तेजिताशेषभुवनं तेजसामेकसंश्रयम् । जाह्नवीसलिलोन्मग्न जटामण्डलमण्डितम् ॥ २१ ॥ उत्फुल्लकमलोदारचक्षुषं करुणानिधिम् । भुजङ्गशिशु वित्रस्त कुरङ्गशिशुमण्डितम् ॥ २२ ॥ अग्रेन्द्रतनयासक्तवराङ्गमतुलप्रभम् । पादशुश्रूषणासक्त नाकनारीसमावृतम् ॥ २३ ॥ कैलासशृङ्गसङ्काश महोक्षवरवाहनम् । ब्रह्मादिभिरभिध्येयं ब्रह्मण्यं ब्रह्मनिष्ठितम् ॥ २४ ॥ प्राचीनानामपि गिरामगोचरमनामयम् । ध्यायन्नेवं महादेवं प्रजपेत्पञ्जरं शुभम् ॥ २५ ॥ ॥ पञ्जर स्तोत्रम् ॥ शिरो मे दक्षिणामूर्तिः पातु पाशविमोचकः । फालं पातु महादेवः पातु मे विश्वदृग्दृशौ ॥ १ ॥ श्रवणे पातु विश्वात्मा पातु गण्डस्थलं हरः । शिवो मे नासिकां पातु ताल्वोष्ठौ पार्वतीपतिः ॥ २ ॥ जिह्वां मे पातु विद्यात्मा दन्तान् पातु वृषध्वजः । चुबुकं पातु सर्वात्मा श्रीकण्ठः कण्ठमेवतु ॥ ३ ॥ स्कन्धौ पातु वृषस्कन्धः शूलपाणिः करौ मम । सर्वज्ञो हृदयं पातु स्तनौ पातु गजान्तकः ॥ ४ ॥ वक्षो मृत्युञ्जयः पातु कुक्षिं कुक्षिस्थविष्टपः । शर्वो वलित्रयं पातु पातु नाभिं गिरीश्वरः ॥ ५ ॥ व्योमकेशः कटिं पातु गुह्यं पातु पुरान्तकः । ऊरू पातु मघध्वंसी जानुनी पातु शङ्करः ॥ ६ ॥ जङ्घे पातु जगत्स्रष्टा गुल्फौ पातु जगद्गुरुः । अपस्मारौपमर्दी मे पादौ पातु महेश्वरः ॥ ७ ॥ रोमाणि व्योमकेशो मे पातु मांसं पिनाकधृत् । दारान् पातु विरूपाक्षः पुत्रान् पातु जटाधरः ॥ ८ ॥ पशून् पशुपतिः पातु भ्रातॄन् भूतेश्वरो मम । रक्षाहीनं तु यत् स्थानं सर्वतः पातु शङ्करः ॥ ९ ॥ ॥ फलश्रुति ॥ इतीदं पञ्जरं यस्तु पठेन्नित्यं समाहितः । गद्यपद्यात्मिका वाणी मुखान्निस्सरति ध्रुवम् ॥ १० ॥ व्याचष्टे ह्यश्रुतं शास्त्रं तनुते काव्यनाटकम् । शास्त्रषट्कं चतुर्वेदाः समयाः षट्तथैव च ॥ ११ ॥ स्वयमेव प्रकाशन्ते नात्र कार्या विचारणा । तस्य गेहे महालक्ष्मीः सन्निधत्ते सदाऽनघ ॥ १२ ॥ तस्य कात्यायनी देवी प्रसन्ना वरदा भवेत् । आधयो व्याधयश्चापि न भवन्ति कदाचन ॥ १३ ॥ स च नाशयते नित्यं कालमृत्युमपि ध्रुवम् । जपेदवश्यं विद्यार्थी ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः ॥ १४ ॥ दक्षिणामूर्तिदेवस्य प्रासादात् पण्डितो भवेत् । भक्तिश्रद्धे पुरस्कृत्य दक्षिणामूर्तिपञ्जरम् ॥ १५ ॥ जपित्वा कवितां विद्यां प्राप्नुयात् सर्वमाप्नुयात् । जलमध्ये स्थिरो भूत्वा जपित्वा पञ्जरोत्तमम् ॥ १६ ॥ भूतप्रेतपिशाचादीन्नाशयेन्नात्र संशयः । महापातकयुक्तो वा युक्तो वा सर्वपातकैः ॥ १७ ॥ मुच्यते ब्रह्महत्याया अपि नारदसत्तम । त्रिसन्ध्यं पञ्जरमिदमावर्तयति यः पुमान् ॥ १८ ॥ किं न सिद्ध्यति तस्यात्र सुकृतं मुनिसत्तम । तेनेष्टं राजसूयेन कृतं दानादिकेन च ॥ १९ ॥ पुंशब्दवाच्यः स पुमान् पुण्यानां भाजनं स च । रोगमुक्तः स एव स्यादतुलां कीर्तिमाप्नुयात् ॥ २० ॥ पुत्राः कुलकरास्तस्य सम्पद्यन्ते न संशयः । आप्नुयादखिलं राज्यं तथा बन्धविमोचनम् ॥ २१ ॥ पूज्यते पार्थिवस्थाने तस्य वश्या वराङ्गनाः । बन्धूनां रक्षणे भूयात् समानेषूत्तमो भवेत् ॥ २२ ॥ इह भुक्त्वाऽखिलान् भोगान् तथैवामुष्मिकानपि । कैलासे सुचिरं स्थित्वा दक्षिणामूर्तिसन्निधौ ॥ २३ ॥ तस्मादवाप्य विज्ञानं प्राप्य रुद्रत्वमेव च । विलयं याति तत्त्वार्थी नात्र कार्या विचारणा ॥ २४ ॥ तस्मात् सर्वप्रयत्नेन मोक्षार्थी सर्वदा पुमान् । इदमावर्तयेन्नित्यं दक्षिणामूर्ति पञ्जरम् । सर्वपापविशुद्धात्मा याति ब्रह्म सनातनम् ॥ २५ ॥ ॥ इति गुहनारदसंवादे श्री दक्षिणामूर्ति पञ्जरम् सम्पूर्णम् ॥