Anamaya Stotram – अनामय स्तोत्रम्: रोगों का नाश और शिव कृपा प्राप्ति का अमोघ पाठ

॥ अनामय स्तोत्रम् ॥ तृष्णातन्त्रे मनसि तमसा दुर्दिने बन्धुवर्ती मादृग्जन्तुः कथमधिकरोत्यैश्वरं ज्योतिरग्र्यम् । वाचः स्फीता भगवति हरेस्सन्निकृष्टात्मरूपा- स्स्तुत्यात्मानस्स्वयमिवमुखादस्य मे निष्पतन्ति ॥ १ ॥ वेधा विष्णुर्वरुणधनदौ वासवो जीवितेश- श्चन्द्रादित्यौ वसव इति या देवता भिन्नकक्ष्याः । मन्ये तासामपि न भजते भारती ते स्वरूपं स्थूले त्वंशे स्पृशति सदृशं तत्पुनर्मादृशोऽपि ॥ २ ॥ तन्नस्थाणोस्स्तुतिरतिभरा भक्तिरुच्चैर्मुखी चे- द्ग्राम्यस्तोता भवति पुरुषः कश्चिदारण्यको वा । नो चेद्भक्तिस्त्वयि च यदि वा ब्रह्मविद्यात्वधीते नानुध्येयस्तव पशुरसावात्मकर्मानभिज्ञः ॥ ३ ॥ विश्वं प्रादुर्भवति लभते त्वामधिष्ठायकं चे- न्नेह्युत्पत्तिर्ययदि जनयिता नास्ति चैतन्ययुक्तः । क्षित्यादीनां भव निजकलावत्तया जन्मवत्ता सिध्यत्येवं सति भगवतस्सर्वलोकाधिपत्यम् ॥ ४ ॥ भोग्यामाहुः प्रकृतिमृषयश्चेतनाशक्तिशून्यां भोक्ता चैनां परिणमयितुं बुद्धिवर्ती समर्थः । भोगोप्यस्मिन् भवति मिथुने पुष्कलस्तत्र हेतु- र्नीलग्रीव त्वमसि भुवनस्थापनासूत्रधारः ॥ ५ ॥ भिन्नावस्थं जगति बहुना देशकालप्रभेदा- द्द्वाभ्यां पापान्यभिगिरि हरन् योनवद्यः क्रमाभ्याम् । प्रेक्ष्यारूढस्सृजति नियमादस्य सर्वं हि यत्त- त्सर्वज्ञत्वं त्रिभुवन सृजा यत्र सूत्रं न किञ्चित् ॥ ६ ॥ चारूद्रेके रजसि जगतां जन्मसत्वे प्रकृष्टे यात्रां भूयस्तमसि बहुले बिभ्रतस्संहृतिं च । ब्रह्माद्यैतत्प्रकृतिगहनं स्तंभपर्यन्तमासी- त्क्रीडावस्तु त्रिनयन मनोवृत्तिमात्रानुगं ते ॥ ७ ॥ कृत्तिश्चित्रा निवसनपदे कल्पिता पौण्डरीकी वासागारं पितृवनभुवं वाहनं कश्चिदुक्षा । एवं प्राहुः प्रलघुहृदया यद्यपि स्वार्थपोषं त्वां प्रत्येकं ध्वनति भगवन्नीश इत्येष शब्दः ॥ ८ ॥ क्लृप्ताकल्पः किमयमशिवैरस्थिमुख्यैः पदार्थैः कस्स्यादस्य स्तनकलशयोर्भारनम्रा भवानी । पाणौ खण्डः परशुरिदमप्यक्षसूत्रं किमस्ये- त्या चक्षाणो हर कृतधियामस्तु हास्यैकवेद्यः ॥ ९ ॥ यत्कापालव्रतमपि महद्दृष्टमेकान्तघोरं मुक्तेरध्वा स पुनरमलः पावनः किं न जातः । दाक्षायण्यां प्रियतमतया वर्तते योगमाया सा स्याद्धत्ते मिथुनचरितं वृद्धिमूलं प्रजानाम् ॥ १० ॥ कश्चिन्मर्त्यः क्रतुकृशतनुर्नीलकण्ठ त्वया चे- द्दृष्टिस्निग्धस्स पुनरमरस्त्रीभुजग्राह्यकण्ठः । अप्यारूढस्सुरपरिवृतं स्थानमाखण्डलीयं त्वं चेत्क्रुद्धस्स पतति निरालंबनो ध्वान्तजाले ॥ ११ ॥ शश्वद्बाल्यं शरवणभवं षण्मुखं द्वादशाक्षं तेजो यत्ते कनकनलिनीपद्मपत्रावदातम् । विस्मार्यन्ते सुरयुवतयस्तेन सेन्द्रावरोधा दैत्येन्द्राणामसुरजयिनां बन्धनागारवासम् ॥ १२ ॥ वेगाकृष्टग्रहरविशशिव्यश्नुवानं दिगन्ता- न्न्यक्कुर्वाणं प्रलयपयसामूर्मिभङ्गावलेपम् । मुक्ताकारं हर तव जटाबद्धसंस्पर्शि सद्यो जज्ञे चूडा कुसुमसुभगं वारि भागीरथीयम् ॥ १३ ॥ कल्माषस्ते मरकतशिलाभङ्गकान्तिर्न कण्ठे न व्याचष्टे भुवनविषयां त्वत्प्रसादप्रवृत्तिम् । वारां गर्भस्सहि विषमयो मन्दरक्षोभजन्मा नैवं रुद्धो यदि न भवति स्थावरं जङ्गमं वा ॥ १४ ॥ सन्धायास्त्रं धनुषि नियमोन्माथि सम्मोहनाख्यं पार्श्वे तिष्ठन् गिरिशसदृशे पञ्चबाणो मुहूर्तम् । तस्मादूर्ध्वं दहनपरिधौ रोषदृष्टि प्रसूते रक्ताशोकस्तबकित इव प्रान्तधूमद्विरेफः ॥ १५ ॥ लङ्कानाथं लवणजलधिस्थूलवेलोर्मिदीर्घैः कैलासं ते निलयनगरीं बाहुभिः कम्पयन्तम् । आक्रोशद्भिर्वमितरुधिरैराननैराप्लुताक्षै- रापातालानयदलसाबद्धमङ्गुष्ठकर्म ॥ १६ ॥ ऐश्वर्यं तेऽप्यवृणतपतन्नेकमूर्धावशेषः पादद्वन्द्वे दशमुखशिरः पुण्डरीकोपहारः । येनैवासावधिगतफलो राक्षसश्रीविधेय- श्चक्रे देवासुरपरिषदो लोकपालैकशत्रुः ॥ १७ ॥ भक्तिर्बाणा सुरमपि भवत्पादपद्मं स्पृशन्तं स्थानं चन्द्राभरण गमयामास लोकस्य मूर्ध्नि । सह्यस्यापि भ्रुकुटिनयनादग्निदंष्ट्राकरालं द्रष्टुं कश्चिद्वदनमशकद्देवदैत्येश्वरेषु ॥ १८ ॥ पादन्यासान्नमति वसुधा पन्नगस्कन्धलग्ना बाहुक्षेपाद्ग्रहगणयुतं घूर्णते मेघबृन्दम् । उत्साद्यन्ते क्षणमिव दिशो हुङ्कृतेनातिमात्रं भिन्नावस्थं भवति भुवनं त्वय्युपक्रान्तनृत्ते ॥ १९ ॥ नोर्ध्वं गम्यं सरसिजभुवो नाप्यधश्शार्ङ्गपाणे- रासीदन्तस्तव हुतवहस्तं भमूर्त्या स्थितस्य । भूयस्ताभ्यामुपरि लघुना विस्मयेन स्तुवद्भ्यां कण्ठे कालं कपिलनयनं रूपमाविर्बभूव ॥ २० ॥ श्लाघ्यां दृष्टिं दुहितरि गिरेर्न्यस्य चापोर्ध्वकोट्यां कृत्वा बाहुं त्रिपुरविजयानन्तरं ते स्थितस्य । मन्दाराणां मधुरसुरभयो वृष्टयः पेतुरार्द्रा- स्स्वर्गोद्यानभ्रमरवनितादत्तदीर्घानुयाताः ॥ २१ ॥ उद्धृत्यैकं नयनमरुणं स्निग्धतारापरागं पूर्णेथाद्यः परमसुलभे दुष्कराणां सहस्रे । चक्रं भेजे दहनजटिलं दक्षिणं तस्य हस्तं बालस्येव द्यूतिवलयितं मण्डलं भास्करस्य ॥ २२ ॥ विष्णुश्चक्रे करतलगते विष्टपानां त्रयाणां दत्ताश्वासो दनुसुतशिरश्छेददीक्षां बबन्ध । प्रत्यासन्नं तदपि नयनं पुण्डरीकानुकारि श्लाघ्या भक्तिस्त्रिनयन भवत्यर्पिता किं न सूते ॥ २३ ॥ सव्ये शूलं त्रिशिखमपरे दोष्णि भिक्षाकपालं सोमो मुग्धश्शिरसि भुजगः कश्चिदंसोत्तरीयः । कोऽयं वेषस्त्रिनयन कुतो दृष्ट इत्यद्रिकन्या प्रायेण त्वां हसति भगवन् प्रेमनिर्यन्त्रितात्मा ॥ २४ ॥ आर्द्रं नागाजिनमवयवग्रन्थिमद्बिभ्रदंसे रूपं प्रावृड्घनरुचिमहाभैरवं दर्शयित्वा । पश्यन् गौरीं भयचल करालंबित स्कन्धहस्तां मन्ये प्रीत्या दृढ इति भवान् वज्रदेहेऽपि जातः ॥ २५ ॥ व्यालाकल्पा विषमनयना विद्रुमाताम्रभासो जायामिश्रा जटिलशिरसश्चन्द्ररेखावतंसाः । नित्यानन्दा नियतललितास्स्निग्धकल्माषकण्ठाः देवा रुद्रा धृतपरशवस्ते भविष्यन्ति भक्ताः ॥ २६ ॥ मन्त्राभ्यासो नियमविधयस्तीर्थयात्रानुरोधो ग्रामे भिक्षाचरणमुटजे बीजवृत्तिर्वने वा इत्यायासे महति रमतामप्रगल्भः फलार्थे स्मृत्वेवाहं तवचरणयोर्निर्वृतिं साधयामि ॥ २७ ॥ आस्तां तावत्स्नपनमुपरिक्षीरधाराप्रवाहै- स्स्नेहाभ्यङ्गो भवनकरणं गन्धधूपार्पणं वा । यस्ते कश्चित्किरति कुसुमान्युद्दिशन् पादपीठं भूयो नैष भ्रमति जननीगर्भकारागृहेषु ॥ २८ ॥ मुक्ताकारं मुनिभिरनिशं चेतसि ध्यायमानं मुक्तागौरं शिरसिजटिले जाह्नवीमुद्वहन्तम् । नानाकारं नम्रशशिकलाशेखरं नागहारं नारीमिश्रं धृतनरशिरोमाल्यमीशं नमामि ॥ २९ ॥ तिर्यग्योनौ त्रिदशनिलये मानुषे राक्षसे वा यक्षावासे विषधरपुरे देव विद्याधरे वा । यस्मिन् कस्मिंत्सुकृतनिलये जन्मनि श्रेयसे वा भूयाद्युष्मच्चरणकमलध्यायिनी चित्तवृत्तिः ॥ ३० ॥ वन्दे रुद्रं वरदममलं दण्डिनं मुण्डधारिं दिव्यज्ञानं त्रिपुरदहनं शङ्करं शूलपाणिम् । तेजोराशिं त्रिभुवनगुरुं तीर्थमौलिं त्रिनेत्रं कैलासस्थं धनपतिसखं पार्वतीनाथमीशम् ॥ ३१ ॥ योगी भोगी विषभुगमृतश्शस्त्रपाणिः तपस्वी शान्तः क्रूरः शमितविषयः शैलकन्यासहायः । भिक्षावृत्तिस्त्रिभुवनपतिः शुद्धिमानस्थिमाली शक्यो ज्ञातुं कथमिव शिव त्वं विरुद्धस्वभावः ॥ ३२ ॥ उपदिशती यदुच्चैर्ज्योतिराम्नायविद्यां परम परमदूरं दूरमाद्यन्तशून्याम् । त्रिपुरजयिनी तस्मिन् देवदेवे निविष्टां भगवति परिवर्तोन्मादिनी भक्तिरस्तु ॥ ३३ ॥ इति विरचितमेतच्चारुचन्द्रार्धमौले- र्ललितपदमुदारं दण्डिना पण्डितेन । स्तवनमवनकामेनात्मनोऽनामयाख्यं भवति विगतरोगो जन्तुरेतज्जपेन ॥ ३४ ॥ स्तोत्रं सम्यक्परमविदुषा दण्डिना वाच्यवृत्ता- न्मन्दाक्रान्तान् त्रिभुवनगुरोः पार्वतीवल्लभस्य । कृत्वा स्तोत्रं यदि सुभगमाप्नोति नित्यं हि पुण्यं तेन व्याधिं हर हर नृणां स्तोत्रपाठेन सत्यम् ॥ ३५ ॥ ॥ इति दण्डिविरचितं अनामयस्तोत्रम् सम्पूर्णम् ॥