॥ श्री संकष्टहर चतुर्थी पूजा विधानम् ॥ १. पुनः सङ्कल्पम् पूर्वोक्त एवं गुणविशेषण विशिष्टायां शुभतिथौ मम सर्वसङ्कटनिवृत्तिद्वारा सकलकार्यसिद्ध्यर्थं ___ मासे कृष्णचतुर्थ्यां शुभतिथौ श्रीगणेश देवता प्रीत्यर्थं यथा शक्ति सङ्कटहरचतुर्थी पुजां करिष्ये । २. ध्यानम् एकदन्तं महाकायं तप्तकाञ्चनसन्निभम् । लम्बोदरं विशालाक्षं वन्देऽहं गणनायकम् ॥ आखुपृष्ठसमासीनं चामरैर्वीजितं गणैः । शेषयज्ञोपवीतं च चिन्तयामि गजाननम् ॥ ओं श्रीविनायकाय नमः ध्यायामि । ३. आवाहनम् आगच्छ देव देवेश सङ्कटं मे निवारय । यावत्पूजा समाप्येत तावत्त्वं सन्निधौ भव ॥ ओं गजास्याय नमः आवाहयामि । ४. आसनम् गणाधीश नमस्तेऽस्तु सर्वसिद्धिप्रदायक । आसनं गृह्यतां देव सङ्कटं मे निवारय ॥ ओं विघ्नराजाय नमः आसनं समर्पयामि । ५. पाद्यम् उमापुत्र नमस्तेऽस्तु नमस्ते मोदकप्रिय । पाद्यं गृहाण देवेश सङ्कटं मे निवारय ॥ ओं लम्बोदराय नमः पाद्यं समर्पयामि । ६. अर्घ्यम् लम्बोदर नमस्तेऽस्तु रत्नयुक्तं फलान्वितम् । अर्घ्यं गृहाण देवेश सङ्कटं मे निवारय ॥ ओं शङ्करसूनवे नमः अर्घ्यं समर्पयामि । ७. आचमनीयम् गङ्गादिसर्वतीर्थेभ्यः आहृतं जलमुत्तमम् । गृहाणाचमनीयार्थं सङ्कटं मे निवारय ॥ ओं उमासुताय नमः आचमनीयं समर्पयामि । ८. पञ्चामृत स्नानम् पयोदधिघृतं चैव शर्करामधुसम्युतम् । पञ्चामृतं गृहाणेदं सङ्कटं मे निवारय ॥ ओं वक्रतुण्डाय नमः पञ्चामृतस्नानं समर्पयामि । ९. शुद्धोदक स्नानम् कवेरजासिन्धुगङ्गा कृष्णागोदोद्भवैर्जलैः । स्नापितोऽसि मया भक्त्या सङ्कटं मे निवारय ॥ ओं उमापुत्राय नमः शुद्धोदकस्नानं समर्पयामि । १०. वस्त्रम् इभवक्त्र नमस्तुभ्यं गृहाण परमेश्वर । वस्त्रयुग्मं गणाध्यक्ष सङ्कटं मे निवारय ॥ ओं शूर्पकर्णाय नमः वस्त्राणि समर्पयामि । ११. उपवीतम् विनायक नमस्तुभ्यं नमः परशुधारिणे । उपवीतं गृहाणेदं सङ्कटं मे निवारय ॥ ओं कुब्जाय नमः यज्ञोपवीतं समर्पयामि । १२. गन्धम् ईशपुत्र नमस्तुभ्यं नमो मूषिकवाहन । चन्दनं गृह्यतां देव सङ्कटं मे निवारय ॥ ओं गणेश्वराय नमः गन्धान् धारयामि । १३. अक्षतान् घृतकुङ्कुम सम्युक्ताः तण्डुलाः सुमनोहराः । अक्षतास्ते नमस्तुभ्यं सङ्कटं मे निवारय ॥ ओं विघ्नराजाय नमः अक्षतान् समर्पयामि । १४. पुष्पम् चम्पकं मल्लिकां दूर्वाः पुष्पजातीरनेकशः । गृहाण त्वं गणाध्यक्ष सङ्कटं मे निवारय ॥ ओं विघ्नविनाशिने नमः पुष्पैः पूजयामि । १५. पुष्प पूजा (अङ्ग पूजा) (निम्न नामों से पुष्प चढ़ाएं) ओं सुमुखाय नमः । ओं एकदन्ताय नमः । ओं कपिलाय नमः । ओं गजकर्णकाय नमः । ओं लम्बोदराय नमः । ओं विकटाय नमः । ओं विघ्नराजाय नमः । ओं विनायकाय नमः । ओं धूमकेतवे नमः । ओं गणाध्यक्षाय नमः । ओं फालचन्द्राय नमः । ओं गजाननाय नमः । ओं वक्रतुण्डाय नमः । ओं शूर्पकर्णाय नमः । ओं हेरम्बाय नमः । ओं स्कन्दपूर्वजाय नमः । १६. एकविंशति दूर्वायुग्म पूजा (21 जोड़े दूर्वा घास चढ़ाएं) गणाधिपाय नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि । उमापुत्राय नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि । अघनाशनाय नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि । एकदन्ताय नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि । इभवक्त्राय नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि । मूषिकवाहनाय नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि । विनायकाय नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि । ईशपुत्राय नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि । सर्वसिद्धिप्रदाय नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि । लम्बोदराय नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि । वक्रतुण्डाय नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि । मोदकप्रियाय नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि । विघ्नविध्वंसकर्त्रे नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि । विश्ववन्द्याय नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि । अमरेशाय नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि । गजकर्णकाय नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि । नागयज्ञोपवीतिने नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि । फालचन्द्राय नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि । परशुधारिणे नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि । विघ्नाधिपाय नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि । विद्याप्रदाय नमः दूर्वायुग्मं समर्पयामि । १७. धूपम् लम्बोदर महाकाय धूम्रकेतो सुवासितम् । धूपं गृहाण देवेश सङ्कटं मे निवारय ॥ ओं विकटाय नमः धूपं आघ्रापयामि । १८. दीपम् विघ्नान्धकार संहार कारक त्रिदशाधिप । दीपं गृहाण देवेश सङ्कटं मे निवारय ॥ ओं वामनाय नमः दीपं दर्शयामि । १९. नैवेद्यम् मोदकापूपलड्डुक पायसं शर्करान्वितम् । पक्वान्नं सघृतं देव नैवेद्यं प्रतिगृह्यताम् ॥ ओं सर्वदेवाय नमः अमृतोपहारं समर्पयामि । २०. फलम् नारिकेल फलं द्राक्षा रसालं दाडिमं शुभम् । फलं गृहाण देवेश सङ्कटं मे निवारय ॥ ओं सर्वार्तिनाशिने नमः फलं समर्पयामि । २१. ताम्बूलम् क्रमुकैलालवङ्गानि नागवल्लीदलानि च । ताम्बूलं गृह्यतां देव सङ्कटं मे निवारय ॥ ओं विघ्नहर्त्रे नमः ताम्बूलं समर्पयामि । २२. नीराजनम् कर्पूरानलसम्युक्तं अशेषाघौघनाशनम् । नीराजनं गृहाणेश सङ्कटान्मां विमोचय ॥ ओं श्रीविनायकाय नमः कर्पूरनीराजनं समर्पयामि । २३. पुष्पाञ्जलिः चम्पकाशोकवकुल पारिजात भवैः सुमैः । पुष्पाञ्जलिं गृहाणेमं सङ्कटान्मां विमोचय ॥ ओं देवोत्तमाय नमः सुवर्णपुष्पं समर्पयामि । २४. नमस्कारम् त्वमेव विश्वं सृजसीभवक्त्र त्वमेव विश्वं परिपासि देव । त्वमेव विश्वं हरसेऽखिलेश त्वमेव विश्वात्मक आविभासि ॥ नमामि देवं गणनाथमीशं विघ्नेश्वरं विघ्नविनाशदक्षम् । भक्तार्तिहं भक्तविमोक्षदक्षं विद्याप्रदं वेदनिदानमाद्यम् ॥ ये त्वामसम्पूज्य गणेश नूनं वाञ्छन्ति मूढाः विहितार्थसिद्धिम् । त एव नष्टा नियतं हि लोके ज्ञातो मया ते सकलः प्रभावः ॥ ओं धूम्राय नमः प्रार्थना नमस्कारान् समर्पयामि । २५. अर्घ्यम् (तिथि) तिथीनामुत्तमे देवि गणेशप्रियवल्लभे । सङ्कटं हर मे देवि गृहाणार्घ्यं नमोऽस्तु ते ॥ चतुर्थीतिथिदेवतायै नमः इदमर्घ्यम् । (इति सप्तवारं - 7 बार) लम्बोदर नमस्तुभ्यं सततं मोदकप्रिय । सङ्कटं हर मे देव गृहाणार्घ्यं नमोऽस्तु ते ॥ सङ्कटहर विघ्नेशाय नमः इदमर्घ्यम् । (इति सप्तवारं - 7 बार) क्षीरोदार्णव सम्भूत अत्रिगोत्रसमुद्भव । गृहाणार्घ्यं मया दत्तं रोहिणीसहितः शशिन् ॥ चन्द्राय नमः इदमर्घ्यम् । (इति सप्तवारं - 7 बार) २६. क्षमाप्रार्थन यस्य स्मृत्या च नामोक्त्या तपः पूजा क्रियादिषु । न्यूनं सम्पूर्णतां याति सद्यो वन्दे गजाननम् ॥ मन्त्रहीनं क्रियाहीनं भक्तिहीनं गणाधिप । यत्पूजितं मया देव परिपूर्णं तदस्तु ते ॥ २७. समर्पणम् अनया ध्यान आवाहनादि षोडशोपचार पूजया भगवान् सर्वात्मिकः श्री गणेशः सुप्रीतो सुप्रसन्नो वरदो भवन्तु । इदं सङ्कटहरचतुर्थी पूजा गणेशार्पणमस्तु । २८. तीर्थप्रसाद स्वीकरण अकालमृत्युहरणं सर्वव्याधिनिवारणम् । समस्तपापक्षयकरं श्री महागणाधिपति पादोदकं पावनं शुभम् ॥ (श्री महागणपति प्रसादं शिरसा गृह्णामि) २९. उद्वासनम् गच्छ सत्त्वमुमापुत्र ममानुग्रहकारणात् । पूजितोऽसि मया भक्त्या गच्छ स्वस्थानकं प्रभो ॥ गणपतये नमः यथास्थानं उद्वासयामि । शोभनार्थे क्षेमाय पुनरागमनाय च । ओं शान्तिः शान्तिः शान्तिः ।