Sri Dakshinamurthy Kavacham (Trailokya Sammohanam) – श्री दक्षिणामूर्ति कवचम् (त्रैलोक्यसम्मोहनम्)

गङ्गाधरं शशिधरं उमाकान्तं जगत्प्रभुम् । दधतं ज्ञानमुद्रां च दक्षिणामूर्तिमाश्रये ॥ १ ॥ आगतं मुनिशार्दूलं नारदं ज्ञानदं सदा । दृष्ट्वा राजा महाबाहुः सूर्यवंशसमुद्भवः । हरिश्चन्द्राभिधो नत्वा प्रोवाचेदं शुचिस्मितः ॥ २ ॥ हरिश्चन्द्र उवाच । देवर्षे श्रोतुमिच्छामि कवचं मन्त्रविग्रहम् । दक्षिणामूर्तिदेवस्य वद मे नारद प्रभो ॥ ३ ॥ नारद उवाच । शृणु राजन् प्रवक्ष्यामि सर्वसम्पत्प्रदायकम् । दक्षिणामूर्तिदेवस्य कवचं मङ्गलालयम् ॥ ४ ॥ यस्य श्रवणमात्रेण चाष्टसिद्धिर्भविष्यति । राज्यसिद्धिर्मन्त्रसिद्धिर्विद्यासिद्धिर्महेश्वर ॥ ५ ॥ भवत्यचिरकालेन दक्षिणामूर्तिवर्मतः । पुरा वैकुण्ठनिलयं भगवन्तं मुरान्तकम् ॥ ६ ॥ चतुर्बाहुमनाद्यन्तं अच्युतं पीतवाससम् । शङ्खचक्रगदापद्मधारिणं वनमालिनम् ॥ ७ ॥ सृष्टिस्थित्युपसंहारहेतुभूतं सनातनम् । सर्वमन्त्रमयं देवं शैवागमपरायणम् ॥ ८ ॥ शैवदीक्षापरं नित्यं शैवतत्त्वपरायणम् । दक्षिणामूर्ति देवस्य मन्त्रोपासनतत्परम् । कमला प्रणता भूत्वा पप्रच्छ विनयान्वितम् ॥ ९ ॥ श्रीमहालक्ष्मीरुवाच । नारायण जगन्नाथ सर्वमङ्गलदायक । दक्षिणामूर्ति देवस्य कवचं वद मे प्रभो ॥ १० ॥ श्रीनारायण उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि कवचं परमाद्भुतम् । अत्यन्तगोपितं देवि सर्वतन्त्रेषुसिद्धिदम् ॥ ११ ॥ दक्षिणामूर्तिदेवस्य सर्वज्ञानोदयस्य च । त्रैलोक्यसंमोहनाख्यं ब्रह्ममन्त्रौघविग्रहम् ॥ १२ ॥ सर्वपापप्रशमनं भूतोच्चाटनकारकम् । जयप्रदं भूपतीनां सर्वसिद्धिप्रदायकम् ॥ १३ ॥ लक्ष्मीविद्याप्रदं भद्रे सुखसाधनमुत्तमम् । कवचस्यास्य देवेशि ऋषिर्ब्रह्मा प्रकीर्तितः ॥ १४ ॥ गायत्रीच्छन्द आदिष्ट देवता दक्षिणाभिदः । विष्टपत्रयसंमोहजननायाष्टसिद्धिषु । न्यासो मूलेन वै कार्यस्ततो मन्त्रार्णकं चरेत् ॥ १५ ॥ अस्य श्रीदक्षिणामूर्ति त्रैलोक्यसंमोहन कवच महामन्त्रस्य ब्रह्मा ऋषिः गायत्री छन्दः त्रैलोक्यसंमोहननामक श्रीदक्षिणामूर्तिर्देवता ह्रीं बीजं नमः शक्तिः ओं कीलकं मम त्रैलोक्यसंमोहन सकलसाम्राज्यदायक श्रीदक्षिणामूर्ति प्रसादसिद्ध्यर्थे जपे विनियोगः ॥ न्यासः – ओं नमो भगवते दक्षिणामूर्तये – अङ्गुष्ठाभ्यां नमः । तुभ्यं – तर्जनीभ्यां नमः । जगद्वश्यकराय च – मध्यमाभ्यां नमः । त्रैलोक्यसंमोहनाय – अनामिकाभ्यां नमः । नमः – कनिष्ठिकाभ्यां नमः । सद्गतिदायिने – करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः । एवं हृदयादिन्यासः ॥ अक्षरन्यासः – ओं दं – शिरसि । ओं क्षिं – दक्षिणनेत्रे । ओं णां – वामनेत्रे । ओं मूं – दक्षिणकर्णे । ओं र्तं – वामकर्णे । ओं यें – दक्षिणनासिकायाम् । ओं तुं – वामनासिकायाम् । ओं भ्यं – दक्षिणगण्डे । ओं जं – वामगण्डे । ओं गं – ऊर्ध्वदन्तपङ्क्तौ । ओं द्वं – अधोदन्तपक्तौ । ओं श्यं – ऊर्ध्वोष्ठे । ओं कं – अधरोष्ठे । ओं रां – कण्ठे । ओं यं – हृदि । ओं चं – दक्षबाहौ । ओं त्रैं – वामबाहौ । ओं लों – कुक्षौ । ओं क्यं – पृष्ठे । ओं सं – नाभौ । ओं मों – जठरे । ओं हं – लिङ्गे । ओं नां – मूलाधारे । ओं यं – दक्षजानौ । ओं नं – वामजानौ । ओं मों – दक्षोरौ । ओं सं – वामोरौ । ओं द्गं – जङ्घयोः । ओं तिं – दक्षिणपार्ष्णौ । ओं दां – वामपार्ष्णौ । ओं यिं – दक्षपादे । ओं नें – वामपादे । ध्यानम् – ध्यायेन्नित्यं निरीहं निरुपममकलं ज्योतिरानन्दकन्दं सच्चिद्ब्रह्मामृताख्यं निरतिशयसुखं निर्गुणं निर्विकारम् । विश्वात्माकारमेकं विदलितकलुषं दुस्तराज्ञानधर्मा- -निर्मुक्तात्मस्वरूपं शिवमनिशमहं पूर्णबोधैकरूपम् ॥ एवं ध्यात्वा रमादेवि पञ्चपूजां समाचरेत् ॥ मनुः – ओम् । दक्षिणामूर्तये तुभ्यं जगद्वश्यकराय च । त्रैलोक्यसंमोहनाय नमः सद्गतिदायिने ॥ १ ॥ एवं द्वात्रिंशद्वर्णाख्यं मन्त्रं सम्यग्जपेत् प्रिये । ततस्तु प्रपठेद्देवि कवचं मन्त्रविग्रहम् ॥ २ ॥ कवचं – ओम् । प्रणवो मे शिरः पातु तारको ब्रह्मसञ्ज्ञिकः । ओं दक्षिणामूर्तये तु तथा तुभ्यं ततः परम् ॥ ३ ॥ जगद्वश्यकराय त्रैलोक्यसंमोहनाय च । नमस्तथा सद्गतीति दायिने च पदं ततः ॥ ४ ॥ द्वात्रिंशद्वर्णकं मन्त्रं मुखं वृत्तं सदाऽवतु । ओं नमो भगवतेति दक्षिणामूर्तयेति च ॥ ५ ॥ मह्यं मेधां तथा प्रज्ञां प्रयच्छेति पदं ततः । स्वाहापदान्वितं मन्त्रं चतुर्विंशार्णकं सदा ॥ ६ ॥ दक्षिणं नेत्रकं पातु सर्वसम्पत्प्रदायकम् । ओं ऐं नमः क्लीं शिवाय सौः पदेन समन्वितम् ॥ ७ ॥ नवार्णं पातु सततं वामनेत्रं सुखप्रदम् । प्रणवेन समायुक्तं मायया च समन्वितम् ॥ ८ ॥ दक्षिणामूर्तये तुभ्यं वटमूलनिवासिने । ध्यानैकनिरताङ्गाय नमो रुद्राय शम्भवे ॥ ९ ॥ मायातारान्वितं मन्त्रं षट्त्रिंशद्वर्णसम्युतम् । मम नेत्रद्वयं पातु सर्वसौभाग्यदायकम् ॥ १० ॥ ओं नमो भगवते चैव दक्षिणामूर्तयेति च । हंसः सोऽहं तथा मह्यं मेधां प्रज्ञां ततः परम् ॥ ११ ॥ प्रयच्छ स्वाहा च तथा चाष्टाविंशार्णको मनुः । मम कर्णद्वयं पातु सदा राज्यफलप्रदः ॥ १२ ॥ प्रणवेन समायुक्तो मायया च समन्वितः । वाग्भवेन समायुक्तो ऐं ह्रीमिति समन्वितः ॥ १३ ॥ विद्याराशिस्रवन्मेषु स्फुरदूर्मिगणोल्बणः । उमासार्धशरीराय नमस्ते परमात्मने ॥ १४ ॥ सप्तत्रिंशार्णकः पातु मनुर्नासाद्वयं मम । प्रणवेन समायुक्तः मायाबीजसमन्वितः ॥ १५ ॥ अज्ञानेन्धनदीप्ताय ज्ञानाग्निज्वलदीप्तये । आनन्दाज्यहविःप्रीत सद्ज्ञानं च प्रयच्छ मे ॥ १६ ॥ द्वात्रिंशद्वर्णसम्युक्तो लकुटाख्यमहेशितुः । मनुः फालनेत्रयुग्मं पायान्मम सुखप्रदः ॥ १७ ॥ ओं ह्रीं ह्रां बीजयुतं च सर्वमङ्गलदायकम् । दक्षिणामूर्तये तुभ्यं वटमूलनिवासिने ॥ १८ ॥ ध्यानैकनिरताङ्गाय नमो रुद्राय शम्भवे । ओं ह्रां ह्रीं ओमिति च तथा वटमूलाख्यकं शुभम् ॥ १९ ॥ कण्ठं पायान्मम सदा अष्टत्रिंशाक्षराभिधः । प्रणवेन समायुक्तो वाग्भवेन समन्वितः ॥ २० ॥ मायाबीजसमायुक्तः सौः कारेण समन्वितः । मनुर्ममोदरं पातु सदा वागीश्वराभिदः ॥ २१ ॥ पार्श्वयोरुभयोस्तारं मायाबीजान्वितं सदा । पायादेकार्णकं मन्त्रं नाभिं मम महेशितुः ॥ २२ ॥ वागीश्वरायेति पदं विद्महेति पदं ततः । विद्यावासायेति पदं धीमहीति पदं ततः ॥ २३ ॥ तन्नो दक्षिणामूर्तिश्च प्रचोदयात्ततः परम् । गायत्री दक्षिणामूर्तेः पातु पादद्वयं मम ॥ २४ ॥ ओं नमो भगवतेति शिरः पायात्सदा मम । ह्रां दक्षिणामूर्तयेति नमो मुखं सदाऽवतु ॥ २५ ॥ ह्रीं दक्षिणामूर्तयेति नमोऽव्याद्दक्षिणादिकम् । ह्रूं दक्षिणामूर्तयेति नमो नेत्रं तु वामकम् ॥ २६ ॥ ह्रैं दक्षिणामूर्तयेति नमोऽव्यान्नेत्रयुग्मकम् । ह्रौं दक्षिणामूर्तयेति नमो दक्षिणकर्णकम् ॥ २७ ॥ ह्रः दक्षिणामूर्तयेति नमोऽव्याद्वामकर्णकम् । द्रां दक्षिणामूर्तयेति नमोऽव्याद्गण्डयुग्मकम् ॥ २८ ॥ द्रीं दक्षिणामूर्तयेति नमोऽव्याद्दक्षनासिकाम् । द्रूं दक्षिणामूर्तयेति नमोऽव्याद्वामनासिकाम् ॥ २९ ॥ द्रैं दक्षिणामूर्तयेति नमः फालं सदा मम । द्रौं दक्षिणामूर्तयेति नमः श्रोत्रद्वयेऽवतु ॥ ३० ॥ द्रः दक्षिणामूर्तयेति नमस्त्वंसद्वयं मम । क्लां दक्षिणामूर्तयेति नमो बाहुद्वयेऽवतु ॥ ३१ ॥ क्लीं दक्षिणामूर्तयेति नमः श्रोतद्वयेऽवतु । क्लूं दक्षिणामूर्तयेति नमो नाभिं सदाऽवतु ॥ ३२ ॥ क्लैं दक्षिणामूर्तयेति जानुयुग्मं सदाऽवतु । क्लौं दक्षिणामूर्तयेति नमः पादद्वयं मम ॥ ३३ ॥ पादद्वयं दक्षिणास्यः पातु मे जगतां प्रभुः । गुल्फद्वयं जगन्नाथं पातु मे पार्वतीपतिः ॥ ३४ ॥ ऊरुद्वयं महादेवो जानुयुग्मं जगत्प्रभुः । गुह्यदेशं मधुध्वंसी नाभिं पातु पुरान्तकः ॥ ३५ ॥ कुक्षिं पातु जगद्रूपी स्तनयुग्मं त्रिलोचनः । करद्वयं शूलपाणिः स्कन्धौ पातु शिवाप्रियः ॥ ३६ ॥ श्रीकण्ठः पातु मे कण्ठं मुखं पद्मासनोऽवतु । नेत्रयुग्मं त्रिनेत्रोऽव्यान्नासां पातु सदाशिवः ॥ ३७ ॥ वेदस्तुतो मे श्रवणे फालं पातु महाबलः । शिरो मे भगवान् पातु केशान् सर्वेश्वेरोऽवतु ॥ ३८ ॥ प्राच्यां रक्षतु लोकेशस्त्वाग्नेय्यां पातु शङ्करः । दक्षिणस्यां जगन्नाथो नैरृत्यां पार्वतीपतिः ॥ ३९ ॥ प्रतीच्यां त्रिपुरध्वंसी वायव्यां पातु सर्वगः । उत्तरस्यां दिशि सदा कुबेरस्य सखा मम ॥ ४० ॥ ऐशान्यामीश्वरः पातु सर्वतः पातु सर्वगः । शिखां जटाधरः पातु शिरो गङ्गाधरोऽवतु ॥ ४१ ॥ फालं पायात् त्रिनेत्रो मे भृवौ पायाज्जगन्मयः । त्र्यक्षो नेत्रद्वयं पातु श्रुती श्रुतिशिखामयः ॥ ४२ ॥ सुरश्रेष्ठो मुखं पातु नासां पातु शिवापतिः । जिह्वां मे दक्षिणामूर्तिः हनू पातु महाबलः ॥ ४३ ॥ पातु कण्ठं जगद्गर्भः स्कन्धौ परमरूपधृत् । करौ पातु महाप्राज्ञो भक्तसंरक्षणे रतः ॥ ४४ ॥ ईशानो हृदयं पातु मध्यं सूक्ष्मस्वरूपधृत् । महात्मा पातु मे नाभिं कटिं पातु हरिप्रियः ॥ ४५ ॥ पातु गुह्यं महादेवो मेढ्रं पातु सुरेश्वरः । ऊरुद्वयं दक्षिणास्यो जानुयुग्मं सुजानुभृत् ॥ ४६ ॥ पातु जङ्घे मम हरः पादौ पातु सदाशिवः । मम पात्वखिलं देहं सर्वदैवतपूजितः ॥ ४७ ॥ वस्तिं रक्षतु गौरीशः पायु रक्षतु मङ्गलः । कैलासनिलयः पातु गृहं मे भूतभावनः ॥ ४८ ॥ अष्टमूर्तिः सदा पातु भक्तान् भृत्यान् सदाशिवः । लक्ष्मीप्रदः श्रियं पातु आसीनं पातु सर्वगः ॥ ४९ ॥ पायात्पुरारिर्घोरेभ्यः भयेभ्यः पातु मां हरः । उदये पातु भगवान् प्रथमे प्रहरे हरः ॥ ५० ॥ यामे द्वितीये गिरिशः आवर्ते दक्षिणामुखः । यामे तृतीये भूतेशश्चन्द्रमौलिश्चतुर्थके ॥ ५१ ॥ निशादौ जगतां नाथस्त्वर्धरात्रे शिवोऽवतु । निशा तृतीययामे मां पातु गङ्गाधरो हरः ॥ ५२ ॥ प्रभातायां दयासिन्धुः पायान्मां पार्वतीपतिः । सुप्तं मां पातु जटिलः विसुप्तं फणिभूषणः ॥ ५३ ॥ श्रीकण्ठः पातु मां मार्गे ग्रामेत्वन्यत्र शूलभृत् । किरातः पातु गहने शैले शैलसुतापतिः ॥ ५४ ॥ वीध्यां पातु महाबाहुः पिनाकी पातु मां रणे । जले पशुपतिः पातु स्थले पातु स्थलाधिपः ॥ ५५ ॥ पुर्यां पुराधिपः पातु दुर्गे दुर्गामनोहरः । पायाद्वृक्षसमीपे मां नक्षत्राधिपभूषणः ॥ ५६ ॥ प्रासादे भित्तिदेशे वा निर्घाते वा शनौ तथा । सर्वकाले सर्वदेशे पातु मां दक्षिणामुखः ॥ ५७ ॥ पूर्वदेशोपद्रवेभ्यः पातु मां पार्वतीप्रियः । आग्नेयीभ्यः तथा रुद्रो याम्येभ्यः पातु मृत्युहा ॥ ५८ ॥ नैरृतेभ्यः पातु हरः पश्चिमेभ्यो रमार्चितः । वायव्येभ्यो देवदेवः कौबेरेभ्यो निधिप्रियः ॥ ५९ ॥ ऐशानेभ्यो रुद्रमूर्तिः पातु मामूर्ध्वतः प्रभुः । अधस्तेभ्यो भूतनाथः पातु मामादिपूरुषः ॥ ६० ॥ इति कवचं बाले सर्वमन्त्रौघविग्रहम् । त्रैलोक्यसंमोहनाख्यां दक्षिणामूर्तिशर्मणः ॥ ६१ ॥ प्रातःकाले पठेद्यस्तु सोऽभीष्टफलमाप्नुयात् । पूजाकाले पठेद्यस्तु कवचं साधकोत्तमः ॥ ६२ ॥ कीर्तिं श्रियं च मेधां च प्रज्ञां प्राप्नोति मानवः । श्रीदक्षिणामूर्तिमन्त्रमयं देवि मयोदितम् ॥ ६३ ॥ गुरुमभ्यर्च्य विधिवत्कवचं प्रपठेत्ततः । द्विः सकृद्वा यथा न्यायं सोऽपि पुण्यवतां नरः ॥ ६४ ॥ देवमभ्यर्च्य विधिवत्पुरश्चर्यां समाचरेत् । अष्टोत्तरशतं जप्त्वा दशांशं होममाचरेत् ॥ ६५ ॥ ततस्तु सिद्धकवची सर्वकार्याणि साधयेत् । मन्त्रसिद्धिर्भवेत्तस्य पुरश्चर्यां विना ततः ॥ ६६ ॥ गद्यपद्यमयी वाणी तस्य वक्त्रे प्रवर्तते । वक्त्रे तस्य वसेद्वाणी कमला निश्चला गृहे ॥ ६७ ॥ पुष्पाञ्जल्यष्टकं दत्वा मूलेनैव पठेत्ततः । अपि वर्षसहस्राणि पूजायाः फलमाप्नुयात् ॥ ६८ ॥ विलिख्य भूर्जपत्रे वा स्वर्णे वा धारयेद्यदि । कण्ठे वा दक्षिणे बाहौ स कुर्यात् स्ववशं जगत् ॥ ६९ ॥ त्रैलोक्यं क्षोभयत्येव त्रैलोक्यविजयी भवेत् । तद्गात्रं प्राप्य शस्त्राणि ब्रह्मास्त्रादीनि यानि च ॥ ७० ॥ कौसुमानीव माल्यानि सुगन्धानि भवन्ति हि । स्वधाम्नोत्सृज्य भवने लक्ष्मीर्वाणी मुखे वसेत् ॥ ७१ ॥ इदं कवचमज्ञात्वा यो जपेन्मन्त्रनायकम् । शतलक्षं प्रजप्तोऽपि न मन्त्रः सिद्धिदायकः ॥ ७२ ॥ स शस्त्रघातमाप्नोति सोऽचिरान्मृत्युमाप्नुयात् । तस्मात् सर्वप्रयत्नेन कवचं प्रपठेत् सुधीः ॥ ७३ ॥ नारद उवाच । एवमुक्त्वा रमानाथो मन्त्रं लक्ष्म्यै ददौ हरिः । ततो ददौ जगन्नाथः कवचं मन्त्रविग्रहम् ॥ ७४ ॥ ततो जजाप कमला सर्वसम्पत् समृद्धये । तस्माद्राजेन्द्र कवचं गृहाण प्रददामि ते ॥ ७५ ॥ तस्य स्मरणमात्रेण जगद्वश्यं भविष्यति । इत्युक्त्वा नारदऋषिः हरिश्चन्द्रं नरेश्वरम् । ततो ययौ स्वैरगतिः कैलासं प्रति नारदः ॥ ७६ ॥ इति श्रीदक्षिणामूर्तिसंहितायामुत्तरभागे स्तोत्रखण्डे लक्ष्मीनारायण संवादे श्री दक्षिणामूर्ति त्रैलोक्यसंमोहन कवचं नाम चतुश्चत्वारिंशोऽध्यायः ॥ इतर पश्यतु ।