श्री दत्ताची आरती

श्री दत्तात्रेय महात्म्य

"त्रिगुणात्मक त्रैमूर्ती दत्त हा जाणा" ही आरती भगवान दत्तात्रेय (Dattatreya) यांना समर्पित आहे, जे ब्रह्मा, विष्णू आणि महेश (शिव) या तिन्ही देवांचे एकत्रित रूप आहेत. त्यांना 'आदिगुरू' (First Guru) मानले जाते. ही आरती संत एकनाथ महाराजांनी रचलेली आहे (काही मतांनुसार संत दासगणू).

आरतीचे भावार्थ आणि लाभ

या आरतीच्या पठणाने भक्तांना खालील लाभ प्राप्त होतात:

• अज्ञान निवारण (Removal of Ignorance): दत्तगुरू हे ज्ञानाचे सागर आहेत. त्यांच्या उपासनेने अज्ञान दूर होऊन आत्मज्ञान प्राप्त होते.
• त्रिगुणातीत अवस्था (Transcending Gunas): "त्रिगुणी अवतार त्रैलोक्य राणा" - ते सत्व, रज आणि तम या तिन्ही गुणांच्या पलीकडे आहेत आणि भक्तालाही त्या पलीकडे नेतात.
• संकट निवारण (Protection from Troubles): "आरती ओवाळितां हरली भवचिंता" - ही आरती गाताना संसारातील सर्व चिंता आणि भय नाहीसे होतात.
• मोक्ष प्राप्ती (Liberation): "जन्ममरणाचा फेरा चुकविला" - दत्तगुरूंच्या कृपेने जन्म-मृत्यूच्या फेऱ्यातून मुक्ती मिळते.

पूजन विधी आणि वार

• गुरुवार (Thursday) हा दत्तात्रेयांचा वार मानला जातो. या दिवशी दत्त मंदिरात जाऊन दर्शन घेणे शुभ असते.
• दत्त जयंती (Datta Jayanti): मार्गशीर्ष पौर्णिमेला दत्त जयंती साजरी केली जाते. या दिवशी या आरतीचे विशेष महत्त्व असते.
• गाणगापूर, नरसोबाची वाडी, आणि औदुंबर ही दत्तात्रेयांची प्रमुख तीर्थक्षेत्रे आहेत.